دولت باغچلی، رئیس حزب حرکت ملیگرا (MHP) و نماینده مجلس، در بیانیهای کتبی به رسانهها گفت نباید اجازه داد هیچ بذر اختلافی که روابط برادرانه و پیوندهای قلبی میان کشورهای جهان ترک، در رأس آنها آذربایجان، را خدشهدار کند، در میان ما پاشیده شود.
او خاطرنشان کرد که ترکیه و آذربایجان دو کشور قدرتمند در یک جغرافیای قلبی مشترک هستند:
«در برابر هر رویکردی که هدف آن خدشهدار کردن روابط برادرانه میان دو کشور باشد، حرکت بر پایه عقل سلیم، تفاهم متقابل و خرد مشترک اهمیت فراوانی دارد. پیوندهای تاریخی، فرهنگی و برادرانه میان کشورهای ما معنایی فراتر از روندهای سیاسی دارند و بر حافظه مشترک و همبستگی قلبی ملتهای ما استوارند».
آیتن قربانوا، تحلیلگر سیاسی، در گفتوگو با Globalinfo.az گفت روابط آذربایجان و ترکیه بر تاریخ مشترک، ارزشهای ملی و معنوی و ائتلاف راهبردی بنا شده است:
«اما قدرت این روابط تنها با عبارات برادرانه سنجیده نمیشود، بلکه احترام به استقلال، حاکمیت و تصمیمات داخلی هر دو دولت نیز معیار آن است. از همین منظر، اظهارات دولت باغچلی، رئیس حزب حرکت ملیگرا (MHP)، درباره آذربایجان که در 14 اکتبر مطرح شد، بهویژه جلب توجه میکند. او با تأکید بر ضرورت احترام به حاکمیت و امور داخلی دولتهای ترک، خواستار تفاهم متقابل و عقل سلیم در برابر رویکردهایی شد که میتوانند به روابط آذربایجان–ترکیه لطمه بزنند. مطرح شدن گسترده موضوع مقررات پوشش در مدارس آذربایجان در فضای عمومی و سیاسی ترکیه طی روزهای اخیر و ارائه یکجانبه این موضوع از سوی برخی محافل، نشان میدهد که مسائل اجتماعی گاه میتوانند به موضوع کشمکشهای سیاسی و ایدئولوژیک تبدیل شوند. حال آنکه سیاست آموزشی، هنجارهای حقوقی و روابط اجتماعی هر کشور باید در چارچوب قوانین و ویژگیهای ملی همان کشور ارزیابی شود. طرح مسائل مربوط به آذربایجان بر پایه ملاحظات احساسی، تحریفها و استانداردهای دوگانه، نه در خدمت بحثی عینی است و نه به روابط دو کشور کمک میکند. موضع دولت باغچلی از این منظر اهمیت سیاسی دارد».
آیتن قربانوا
این کارشناس بر این باور است که سخن از اظهارات یک چهره سیاسی معمولی نیست، بلکه از اظهارات رئیس حزبی است که شریک ائتلاف حاکم در ترکیه است:
«این موضع، بار دیگر ضرورت برخورد با روابط با آذربایجان بر پایه اصول احترام بیندولتی و برابری را در فضای سیاسی ترکیه مطرح میکند. اما درست نیست تصور شود که یک بیانیه همه مشکلات ایجادشده در عرصه اطلاعرسانی را برطرف خواهد کرد. مسئله اصلی این است که این رویکرد تا چه اندازه در بحثهای عمومی مورد توجه قرار میگیرد و دیگر محافل سیاسی نیز موضعی مسئولانه نشان میدهند. در اینجا نباید نکته مهمی را فراموش کرد: برادری آذربایجان–ترکیه به معنای ناممکن بودن اختلاف نظر درباره هر موضوعی نیست. اما اختلافنظرها باید در چارچوب احترام متقابل بررسی شوند و مسائل داخلی یک کشور نباید در کشور دیگر به ابزاری برای فشار سیاسی یا تقابل اجتماعی تبدیل شوند.
برای حفظ روابط برادرانه، تنها تأکید بر ارزشهای مشترک کافی نیست، بلکه باید مطابق این ارزشها نیز رفتار کرد. امروز فضای اطلاعرسانی به یکی از عرصههای مهم روابط بیندولتی تبدیل شده است. در چنین شرایطی، جلوگیری از اتهامهای بیاساس، تفسیرهای جانبدارانه و رویکردهایی که واقعیت را تحریف میکنند، مسئولیت رسانهها، بازیگران سیاسی و شخصیتهای عمومی است. ضروری است انتقادهایی که از ترکیه متوجه آذربایجان میشود بر واقعیتهای عینی استوار باشد و مسائل داخلی کشورمان به موضوع دستکاری سیاسی تبدیل نشود. هرچند اظهارات باغچلی در این زمینه پیامی سیاسی دارد، شکلگیری فضایی سالم در عرصه اطلاعرسانی مستلزم مسئولیتی گستردهتر است. ماهیت راهبردی روابط آذربایجان–ترکیه فراتر از بحثهای جداگانه و لفاظیهای سیاسی قرار دارد. راه حفظ این روابط نیز از احترام به تصمیمات حاکمیتی آذربایجان، پرهیز از رویکردهایی که اعتماد متقابل را آسیب میزنند و پیوند دادن برادری با مسئولیت سیاسی میگذرد».
توران رضایف
Globalinfo.az