در دوره اخیر، تشدید تماسهای سیاسی آذربایجان با اتحادیه اروپا (EU) جلب توجه میکند. از این منظر، این نکته نیز اهمیت ویژهای دارد که بخشی از دیدارهای دوجانبه رئیسجمهور الهام علیاف در داووس، مونیخ و همچنین اخیراً دوبلین و دیگر مجامع بینالمللی به درخواست طرف مقابل ترتیب یافته است.
همزمان، سفرهای پیدرپی مقامهای عالیرتبه اتحادیه اروپا به آذربایجان در سالهای 2025–2026 نشان میدهد که پویایی تازهای در توسعه روابط شکل گرفته است.
سفرهای پیدرپی مقامهای عالیرتبه اتحادیه اروپا به آذربایجان و علاقه آنان به دیدار با رئیسجمهور الهام علیاف را چگونه ارزیابی میکنید؟ این که برخی دیدارهای دوجانبه رئیس دولت در مجامع بینالمللی دقیقاً به درخواست طرف مقابل ترتیب یافته است، درباره اعتبار بینالمللی رئیسجمهور آذربایجان و وزن دیپلماتیک کشورمان چه میگوید؟
Globalinfo.az در گفتوگو با تحلیلگر سیاسی علی مصطفیاف نوشت که آذربایجان هر روز در جهان بیشتر شناخته میشود و جایگاه خود را در نظام روابط بینالملل مستحکمتر میکند:
«طبیعتاً این روند در فضای تقویت حاکمیت کشور و افزایش اعتبار دولت رخ میدهد. همه اینها بسیار مهم است. اما یک نکته مهم هم در اینجا وجود دارد: ما اکنون در نقشه سیاسی اروپا جای گرفتهایم. اتحادیه اروپا به هر سه کشور قفقاز جنوبی توجه ویژهای دارد و مدتهاست از طریق برنامهها و طرحهای گوناگون آنان را در مسیر ادغام در اروپا تشویق میکند.
گرجستان در این مسیر موفقیتهایی به دست آورده بود. اما با تقویت نفوذ روسیه در این کشور، روند متوقف شد. اکنون ارمنستان نیز در مسیر ادغام در اروپا گام برمیدارد. در حالی که مشاهده میشود گرجستان در این روند با موانع مشخصی روبهرو شده است.
آذربایجان الگوی همکاری ویژهای با اتحادیه اروپا دارد. آذربایجان بهویژه در حوزه حاملهای انرژی و تجارت نفت و گاز نقش مهمی در امنیت انرژی اروپا ایفا میکند. در شرایط کاهش عرضه گاز روسیه و همچنین گرانی گاز و سوخت منتقلشده به اروپا از دیگر مناطق جهان، ذخایر هیدروکربنی آذربایجان برای بازار اروپا اهمیت ویژهای دارد.
یکی از وجوه مهم این روابط این است که بیشتر کشورهای اروپایی به همکاری با آذربایجان علاقهمندند. بسیاری از دولتهای عضو اتحادیه اروپا شریک راهبردی آذربایجان هستند. همه اینها البته هم از نیاز کشورهای اروپایی به آذربایجان و هم از سیاست خارجی متوازنی که آذربایجان اجرا میکند، سرچشمه میگیرد. این سیاست امکان تعمیق هرچه بیشتر همکاری ما با این کشورها را فراهم میکند».

علی مصطفیاف
به گفته ع. مصطفیاف، مشارکت آذربایجان در نشستهای اتحادیه سیاسی اروپا و همچنین پیشبینی برگزاری چنین نشستی در کشورمان نشان میدهد که باکو رسماً به ادغام و نزدیکی با کشورهای اروپایی نگاه مثبتی دارد:
«به نظر من این یک خط مشی سیاسی و راهبردی درست است. طبیعتاً در همه این روندها نقش افراد و روابط شخصی نیز اهمیت زیادی دارد.
در هر حال، سفرهای مقامهای اتحادیه اروپا به آذربایجان، سفرهای رئیسجمهور الهام علیاف به کشورهای اروپایی و مشارکت او در نشستهای بینالمللی گوناگون به تعمیق همکاری ما کمک میکند. در عین حال، این ارتباطها از نظر افزایش اعتبار بینالمللی کشورمان و تأمین منافع امنیتی نیز بسیار سودمند است».
صفورا بنّایوا
Globalinfo.az