رویکردهای متفاوت به روابط با روسیه بار دیگر در اروپا به صحنه بازگشته است. در زمانی که رهبران اروپای غربی از تماس با مسکو پرهیز میکنند و در مسائل امنیتی بر موضع واشنگتن تکیه دارند، الکساندر استاب، رئیسجمهور فنلاند، ضمن دعوت از منطقه به اتخاذ سیاستی مستقلتر و عملگرایانهتر، رفتار ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، را در جریان مذاکرات مثبت توصیف کرد و بر اهمیت برقراری گفتوگوی مستقیم کشورهای اروپایی با مسکو تأکید کرد.
به گفته استاب، اروپا نمیتواند امنیت خود را تنها وابسته به آمریکا نگه دارد و با توجه به واقعیتهای جغرافیایی باید بتواند با روسیه گفتوگو کند. این اظهارات بحثها درباره معماری امنیتی آینده اروپا، روابط فرااتلانتیک و چشمانداز گفتوگو با مسکو را بار دیگر به جریان انداخته است.
آصف نریمانلی، کارشناس سیاسی، در گفتوگو با Globalinfo.az گفت که این موضع که رویارویی با روسیه در اروپا برای امنیت منطقه خطر ایجاد میکند، در پی روی کار آمدن دونالد ترامپ در آمریکا و تمایل او به توافق با پوتین به صحنه آمده است:
«جنگ اوکراین مستقیماً امنیت اروپا را تهدید میکند. پیش از آغاز این جنگ، فرانسه و آلمان کوشیدند با روسیه به توافق برسند، اما به نتیجهای نرسیدند. پس از آغاز جنگ، آمریکا و اروپا بهصورت جبههای واحد عمل میکردند، اما ترامپ سیاست توافق با روسیه را در پیش گرفته و در این سیاست مواضع اروپا را در نظر نمیگیرد. این امر از یک سو اروپا را از فرایند تأمین امنیت خود دور میکند و از سوی دیگر امکان مشارکت آن را در توازن قوای ژئوپلیتیک آینده محدود میسازد. به نظر من، دلیل آنکه در دوره اخیر ایدههای توافق با روسیه در اروپا شنیده میشود همین است.

آصف نریمانلی
اظهارات رئیسجمهور فنلاند که از این موضع حمایت میکند، از همسایگی این کشور با روسیه ناشی میشود. فنلاند پس از جنگ با اتحاد جماهیر شوروی از «وضعیت بیطرفی» برخوردار بود. این وضعیت در جریان جنگ اوکراین کنار گذاشته شد، که با منافع فنلاند سازگار نیست. این کار به دلیل خواست کلی غرب و تهدید روسیه در مرزهای این کشور صورت گرفت. اما اقدامات انجامشده تاکنون خطرهای پیش روی امنیت اروپا، از جمله فنلاند، را برطرف نکرده و برعکس، تمایل آمریکا به توافق با روسیه امنیت و مواضع ژئوپلیتیک «قاره کهن» را تهدید میکند.
از سوی دیگر، مشکل وابستگی اروپا به منابع انرژی روسیه حل نشده و یافتن منابع جایگزین آسان نیست. از این نظر، اروپا ممکن است برای رفع دشواریهای اقتصادی نیز به توافق با روسیه بیندیشد. اما چنین توافقی به معنای تسلیم اوکراین نیست و بیشتر جستوجوی یک مخرج مشترک است.
همه کشورهای اروپایی به مسئله توافق با روسیه روی خوش نشان نمیدهند. اما نباید این احتمال را رد کرد که این موضع با گذشت زمان بیش از پیش تقویت شود.»
توران رضایف
Globalinfo.az