حکمت حاجیاف، دستیار رئیسجمهور آذربایجان و رئیس اداره مسائل سیاست خارجی نهاد ریاستجمهوری، با مقامهای ارشد شورای اتحادیه اروپا دیدار کرد.
در روابط آذربایجان و اتحادیه اروپا چه تحولات مثبتی را میتوان شاهد بود؟ بهطور کلی، این روابط در زمینههایی مانند ویزا، آموزش، اقتصاد و غیره چه تغییراتی میتواند در زندگی شهروندان آذربایجان ایجاد کند؟
شبنم حسنوا، دکترای فلسفه در علوم سیاسی و تحلیلگر سیاسی، در گفتوگو با Globalinfo.az گفت که ارزیابی توسعه روابط آذربایجان و اتحادیه اروپا صرفاً بر اساس شدت دیدارهای دیپلماتیک درست نیست:
«نخست باید اشاره کنیم که این روابط میتواند در چندین جهت نمود یابد. این موارد شامل روابط سیاسی و امضای توافقنامههای جدید مشارکت، موضوع ویزا و فرصتهای جدیدی است که میتواند برای شهروندان آذربایجان ایجاد شود، تغییرات در حوزه آموزش، چشماندازهای تازه برای دانشجویان و جوانان، ایجاد فرصتهای شغلی جدید، سرمایهگذاریها و توسعه بخش کارآفرینی، همکاری در حوزه انرژی و حملونقل و همچنین امنیت و ثبات منطقهای است.
افزایش شمار دیدارهای برگزارشده در روزهای اخیر نشان میدهد که تلاش میشود همکاریها با واقعیتهای ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی تطبیق یابد. اگر هدف نتیجهمحوری باشد، این امر در درجه نخست میتواند فرصتهای سرمایهگذاری شرکتهای اروپایی در آذربایجان را گسترش دهد. اجرای پروژههای اقتصادی جدید میتواند با ایجاد فرصتهای شغلی همراه باشد که به معنای افزایش روابط تجاری و فرصتهای صادراتی است. ادغام همه این عوامل در حوزههای فناوری و نوآوری نیز، در کنار گسترش همکاریها، میتواند راه را برای بهکارگیری روشها و شیوههای نوین باز کند.
بیتردید، هنگام سخن گفتن از رژیم ویزا، در درجه نخست سادهسازی هرچه بیشتر روندهای بررسی درخواستهای ویزا مد نظر است. این امر میتواند از نظر گسترش فرصتهای دانشجویان، پژوهشگران، بازرگانان و افراد شاغل در بخشهای مختلف سودمند باشد. در روند تهیه مدارک و درخواست، دشواریهای مشخصی وجود دارد. رفع این دشواریها از طریق بهکارگیری خدمات دیجیتال، هم شفافیت را افزایش خواهد داد و هم از تأخیرها جلوگیری خواهد کرد.
اما درباره رژیم بدون ویزا، بیتردید این موضوع مستلزم برداشتن گامهای عملی متقابل است. یعنی در اینجا هم از یک روند سیاسی و هم حقوقی سخن میرود. فکر میکنم انتظار برداشته شدن هرگونه گام درباره لغو ویزا در مرحله کنونی بسیار زود است».
این تحلیلگر سیاسی گفت که در حوزه آموزش، امکان افزایش هرچه بیشتر برنامههای مدرک دوگانه میان دانشگاههای آذربایجان و دانشگاههای اروپا وجود دارد:
«این امر میتواند در گسترش برنامههای بورسیه نیز نمود یابد. انجام پژوهشها بر اساس فناوریهای نوین، بیتردید به تربیت نیروی انسانی متخصص متناسب با نیازهای بازار کار منجر خواهد شد.

شبنم حسنوا
فرصتها برای سرمایهگذاری شرکتهای اروپایی در حوزههای تولید، لجستیک، کشاورزی و خدمات در آذربایجان میتواند گسترش یابد. این امر همزمان میتواند چشماندازهای جدیدی برای توسعه کسبوکارهای کوچک و متوسط ایجاد کند. گسترش روابط مشارکتی و افزایش فرصتهای صادراتی، به گمانم، موضوعی در راستای منافع هر دو طرف است. راهاندازی واحدهای تولیدی جدید نیز، بیتردید، به معنای ایجاد مشاغل تخصصی است.
حوزه انرژی مهمترین جهتگیری راهبردی روابط ماست. آذربایجان صرفاً بهعنوان تأمینکننده انرژی تلقی نمیشود. کشور ما همچنین شریک مهمی در توسعه پیوندهای حملونقلی و اقتصادی میان اروپا و آسیای مرکزی است. دالان گاز جنوبی، دالان میانی، انرژی سبز و کابل برق زیر دریای سیاه، مسیرهای متفاوت روابط ما هستند. چشمانداز رساندن انرژی سبز منطقه آسیای مرکزی به بازارهای اروپا، فرصتهای گستردهای را به طرفین نوید میدهد».
ش. حسنوا خاطرنشان کرد که موضوع امنیت و ثبات منطقهای را نیز نمیتوان نادیده گرفت:
«زیرا همکاری میان آذربایجان و اتحادیه اروپا تنها به منافع اقتصادی محدود نمیشود. سخن از امنیت سایبری، مبارزه مشترک با تهدیدهای دیجیتال، فعالیتهای بشردوستانه مینزدایی، مسائل امنیتی در چارچوب درگیریهای منطقهای و همچنین مبارزه مشترک با تروریسم و جرایم سازمانیافته فراملی است.
از این منظر، آذربایجان برای اروپا تنها یک شریک انرژی نیست. آذربایجان در شکلدهی روابط خود با اروپا، منافع ملی و اصول سیاست خارجی مستقل خود را آشکارا و با قاطعیت مطرح میکند. این بدان معناست که هنگام همکاری با شرکای بینالمللی، اولویتهای سیاسی و اقتصادی خود را حفظ میکنیم.
به گمانم، موفقیت آینده روابط باکو و بروکسل بیش از بیانیهها و دیدارهای سیاسی، به گذار به مرحله عملی بستگی خواهد داشت. اگر این اتفاق رخ دهد، تغییرات واقعی در روابط باکو و بروکسل ممکن خواهد بود».
توران رضایف
Globalinfo.az