تغییرات جهانی اقلیم ممکن است بر شرایط آبوهوایی فصل زمستان پیش رو نیز تأثیر بگذارد. بر اساس پیشبینیها، احتمال دارد زمستان در آذربایجان در مقایسه با سال گذشته معتدلتر باشد، اما این به معنای نبود یخبندان و بارش برف نیست. انتظار میرود تأثیر پدیده تقویتشونده النینو تا آغاز سال 2027 ادامه یابد.
پدیده النینو چگونه بر روند زمستان در کشور ما تأثیر خواهد گذاشت؟ در کدام مناطق کشورمان یخبندان شدید و بارش برف پیشبینی میشود؟
ایراده حسنوا، رئیس انجمن عمومی کمک به توسعه اجتماعی و اقتصادی «سما و اکو» و بومشناس، در گفتوگو با Globalinfo.az گفت که تغییرات جهانی اقلیم در سالهای اخیر موجب تغییر شرایط فصلی آبوهوا در مناطق مختلف جهان، ثبت رکوردهای دمایی، بارشهای غیرعادی و تشدید پدیدههای جوی شدید شده است:
«تأثیر این روندها در فصل زمستان 2026-2027 پیش رو نیز نمایان خواهد شد. بهویژه، آثار احتمالی پدیده النینو بر ویژگیهای دما و بارش در فصل زمستان تأثیر میگذارد. النینو تعیین نمیکند که زمستان در آذربایجان حتماً گرم یا خشک خواهد بود. ویژگی زمستان در کشور ما عمدتاً تحت تأثیر تودههای هوایی ورودی از اقیانوس اطلس، جریانهای هوای سرد با منشأ قطب شمال، تأثیر دریای خزر و فرایندهای جوی منطقهای شکل میگیرد. ناهمواریهای جغرافیایی و تنوع اقلیمی آذربایجان باعث میشود فصل زمستان در مناطق مختلف بهگونهای متفاوت سپری شود. احتمال یخبندان شدید و بارش برف، پیش از همه، در مناطق کوهستانی و مرتفع بیشتر است. در منطقه قفقاز کوچک، در نواحی کلبجر، لاچین، شوشا، گدبی و داشکسن، هوای یخبندان و برفی پیشبینی میشود. در قلمرو نخجوان، بهویژه در مناطق مرتفع، احتمال یخبندان شدید و بارش برف بالاتر است. به دلیل اقلیم قارهای، اختلاف دما نیز در این منطقه میتواند شدید باشد. هرچند احتمال میرود زمستان در مناطق دشت و آبشوران نسبتاً معتدل باشد، تودههای هوای سرد ورودی از شمال باعث کاهش شدید دما و در برخی روزها بارش برف و برفآبکی خواهد شد».
ایراده حسنوا
این بومشناس گفت که برشمردن این مناطق، پیشبینی برف و یخبندان برای روزهای مشخص نیست:
«این ارزیابی بر پایه ویژگیهای اقلیمی و ناهمواریهای آنهاست. احتمال زمستان معتدل نباید موجب اطمینان خاطر شود. تغییر شدید دما در مدت کوتاه، بارشهای شدید، بهمن در مناطق کوهستانی، افزایش آبدهی رودخانهها و وقوع سیل و آبگرفتگی در برخی سکونتگاهها همچنان خطر محسوب میشوند. بهویژه اتخاذ تدابیر پیشگیرانه از نظر کشاورزی، منابع آب، حملونقل و زیرساختهای انرژی ضروری است. آمادگی فنی در برابر برف و یخزدگی در جادههای کوهستانی، آمادهبهکار نگهداشتن سامانههای زهکشی در سکونتگاهها، مدیریت مخازن آب و اطلاعرسانی بهموقع به مردم باید در کانون توجه باشد. اقلیم در حال تغییر است و پدیدههای جوی ماهیتی غیرقابلپیشبینیتر پیدا میکنند. بنابراین، توجه بهموقع به هشدارهای طبیعت و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه، مسئولیت هر دولت و جامعهای است».
لمن عمران
Globalinfo.az