امضای بیانیه مشترک درباره مشارکت راهبردی میان آذربایجان و پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی، آغاز مرحله تازهای در روابط باکو-لندن ارزیابی میشود. سندی که 12 نوامبر در دوبلین و با حضور رئیسجمهور الهام علیاف و اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، امضا شد، گسترش همکاری در حوزههای دفاع و امنیت، تجارت و سرمایهگذاری، انرژی، حملونقل، آموزش و نوآوری را در نظر دارد.
بهویژه اینکه بریتانیا یکی از قدرتهای سیاسی و اقتصادی پیشرو اروپا و در همان حال یکی از بزرگترین سرمایهگذاران خارجی در بخش انرژی آذربایجان است، بر اهمیت ژئوپلیتیک و اقتصادی این سند میافزاید. بیانیه جدید زمینهای فراهم میکند تا همکاری موجود میان دو کشور حوزههای گستردهتری را در بر بگیرد، گفتوگوی سیاسی عمیقتر شود و روابط بر پایه منافع متقابل توسعه یابد.
این پرسش مطرح است که امضای این بیانیه چه مزیتهایی برای مواضع بینالمللی و سیاست منطقهای آذربایجان به ارمغان خواهد آورد؟ ارتقای روابط باکو-لندن به سطح مشارکت راهبردی چه فرصتهای تازهای میتواند در قفقاز جنوبی و فضای گستردهتر ژئوپلیتیک پدید آورد؟ آذربایجان تاکنون با کدام کشورها بیانیههای مشترک درباره مشارکت راهبردی امضا کرده است و جایگاه توافق بهدستآمده با بریتانیا در میان آن اسناد کجاست؟
زینال امرعلیاف، کارشناس علوم سیاسی، در گفتوگو با Globalinfo.az اعلام کرد که سند مشارکت راهبردی امضاشده میان آذربایجان و بریتانیا از بسیاری جهات اهمیت فراوانی دارد:
«یکی از محورهای اصلی مورد توجه در این سند، گسترش همکاری در حوزه دفاع و امنیت است. بریتانیا در این حوزه یکی از کشورهای پیشرو در جهان است. حمایت این دولت از آذربایجان در راستای دفاع و امنیت اهمیت بسیار جدی دارد. باید در نظر بگیریم که سخن از یکی از دولتهای پیشرو غرب است. بریتانیا یکی از مراکز اصلی قدرت سیاسی و اقتصادی اروپا است. گسترش همکاری با این کشور از نظر موقعیت ژئواستراتژیک آذربایجان نیز اهمیت دارد.
در همان حال، در حوزههای مالی و اقتصادی نیز چشماندازهای گستردهای برای همکاری وجود دارد. این محورها نیز در بیانیه بازتاب یافته است. بیتردید، این سند از نظر سرمایهگذاری فعالتر بخش مالی بریتانیا در اقتصاد آذربایجان فرصتهای مهمی پدید میآورد. لندن یکی از مراکز اصلی مالی جهان است. از این نظر، ارتقای روابط با بریتانیا به سطح مشارکت راهبردی میتواند به گسترش فرصتهای سرمایهگذاری بینالمللی آذربایجان نیز کمک کند.
نکته مهم دیگر، ادامه رویکرد چندبرداری در سیاست خارجی آذربایجان است. امضای چنین سندی با بریتانیا یک بار دیگر نشان میدهد که کشور ما روابطی بر پایه منافع متقابل با مراکز مختلف قدرت برقرار میکند. آذربایجان در سیاست خارجی خود خطی مستقل دنبال میکند و مشارکتهای خود را در جهتهای گوناگون گسترش میدهد.
این همچنین یکی از نشانههای موقعیت پیشرو آذربایجان در قفقاز جنوبی است. رسمیسازی روابط مشارکت راهبردی با بریتانیا از نظر تنوعبخشی بیشتر به پیوندهای سیاسی و اقتصادی بینالمللی کشور ما اهمیت دارد. این امر در کنار تقویت نقش آذربایجان در فرآیندهای منطقهای، شرایطی را نیز برای توسعه همکاری با شرکای بینالمللی در جهتهای تازه فراهم میکند.
بدین ترتیب، آغاز مرحله تازه در روابط آذربایجان و بریتانیا تنها به گسترش روابط دوجانبه محدود نمیشود. این همکاری از نظر تنوعبخشی به روابط اقتصادی بینالمللی آذربایجان، افزایش جذابیت سرمایهگذاری و تثبیت موقعیت آن در فرآیندهای ژئوپلیتیک منطقه نیز چشماندازهای مهمی نوید میدهد».
توران رضایف
Globalinfo.az