دیدار ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، شی جینپینگ، رهبر چین، و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، 19 نوامبر در شنژن برگزار میشود. این دیدار در حاشیه نشست سران همکاری اقتصادی آسیا–اقیانوسیه (اپک) در شنژن انجام میشود.
مدتها بود که انتظار دیدار این سه رهبر کشیده میشد. چه موضوعاتی ممکن است در این دیدار بررسی شود؟ چه توافقهایی میتواند حاصل شود؟
زوریه قارایوا، کارشناس علوم سیاسی، در گفتوگو با Globalinfo.az گفت که دیدار پوتین–شی جینپینگ–ترامپ که 19 نوامبر در شنژن برگزار میشود را میتوان یکی از رویدادهای مهم دیپلماتیک در نظام کنونی روابط بینالملل دانست:
«زیرا سخن تنها از گرد آمدن رهبران سه دولت بزرگ نیست، بلکه از گفتوگوهایی است که میتواند بر آینده معماری امنیت جهانی اثر بگذارد. به باور من، یکی از محورهای اصلی این دیدار، کنترل سلاحهای هستهای و تأمین ثبات راهبردی خواهد بود. واشینگتن بهویژه به شکلگیری سازوکار تازهای برای کنترل تسلیحات علاقهمند است که چین و روسیه نیز در آن حضور داشته باشند. مسئله مهم دیگر، بحران نظامی–سیاسی پیرامون ایران است. دولت ترامپ ممکن است بکوشد در حل دیپلماتیک این بحران، موضع مسکو و پکن را در نظر بگیرد. در کنار این، جنگ روسیه–اوکراین، رقابت اقتصادی آمریکا و چین، محدودیتهای فناوری و آینده تجارت بینالملل نیز در حوزه علاقه رهبران قرار دارد. با این حال، گنجاندن مسئله اوکراین در دستور کار رسمی دیدار سهجانبه هنوز انتظار نمیرود.

زوریه قارایوا
و اما درباره توافقهای احتمالی، به گمان من انتظار امضای فوری توافقهای بزرگ ژئوپلیتیک در این دیدار درست نیست. زیرا میان منافع راهبردی هر سه دولت اختلافهای جدی وجود دارد. آمریکا میکوشد برتری خود را در رقابت اقتصادی با چین حفظ کند، روسیه در پی کاهش فشارهای غرب است و چین با تأمین منافع اقتصادی و سیاسی خود میکوشد جایگاهش را در نظام بینالملل مستحکم کند. با این همه، آغاز مذاکرات درباره کنترل سلاحهای هستهای، ایجاد سازوکارهای رایزنی برای مدیریت بحرانهای نظامی–سیاسی و امتیازهای متقابل در برخی مسائل اقتصادی ممکن است. بهویژه شکلگیری رویکرد دیپلماتیک مشترکی که هدفش کاهش تنش در مسئله ایران باشد، میتواند نتیجه مهمی باشد. به نظر من، مهمترین اهمیت این دیدار بیش از امضای اسناد مشخص، آغاز گفتوگوی مستقیم میان سه قدرت بزرگ در قالبی تازه است. از این منظر، دیدار شنژن میتواند هم از حیث مدیریت تناقضهای موجود و هم از حیث تعیین توازن آینده قدرت بینالمللی، آغازی برای یک مرحله سیاسی مهم باشد.»
توران رضایف
Globalinfo.az