به حسابهای شبکههای اجتماعی الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و همچنین بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و شرکتهایی مانند «برگر کینگ» و «مکدونالدز» حملات سایبری شده است.
دلیل این حملات چیست؟ برای جلوگیری از آن چه اقداماتی باید انجام شود؟
اشقین ممدلی، کارشناس فناوریهای دیجیتال، در گفتوگو با Globalinfo.az گفت که حسابهای شبکههای اجتماعی دیگر تنها ابزار ارتباطی نیستند، بلکه منبعی راهبردی برای اطلاعات به شمار میروند:
«در 15 نوامبر، دفتر مطبوعاتی رئیسجمهور اعلام کرد که حملات سایبری علیه حسابهای شبکههای اجتماعی الهام علیاف مشاهده شده است. تقریباً در همان زمان اخباری منتشر شد درباره اینکه پستهای قدیمی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و نیز «برگر کینگ» و «مکدونالدز» در پلتفرم X هدف حمله سایبری قرار گرفتهاند. پیش از هر چیز میخواهم ماهیت فنی این ماجرا را توضیح دهم، چون در اینجا یک تفاوت بسیار مهم وجود دارد. بسیاری این را «هک شدن حساب» فهمیدهاند، اما اینطور نیست. در حساب X رئیسجمهور، در برخی نوشتههایی که سالها پیش، مثلاً در 2011 منتشر شده بودند، لینکهای کوتاهشده وجود داشت. آدرس این لینکها تغییر داده شده و آنها شروع کردهاند به بردن مخاطب به مطالب بیگانهای که هیچ ارتباطی با آن پست ندارند. متن پستها دستکاری نشده و هیچ چیز تازهای به نام رئیسجمهور نوشته نشده است. یعنی دسترسی بیرونی به خود حساب صورت نگرفته است».
به گفته اشقین ممدلی، نقطه ضعف در سرویس کوتاهسازی لینک Bitly آمریکا بوده است:
«شرکت هم این مشکل را تأیید کرده است. به این ترتیب، به دلیل خلأ موجود در سیستم، این امکان فراهم شده بود که لینکهای قدیمی و از کار افتاده از سوی افراد بیرونی دوباره در اختیار گرفته شوند. این موج به ترامپ ختم نمیشود. پستهای بیل گیتس، جاستین ترودو، مایک پنس و حتی اداره تحقیقات فدرال هم در این فهرست هستند. در حدود 20 نوشته قدیمی ترامپ و در پستهای «برگر کینگ» و «مکدونالدز»، لینکها به صفحات بیرونی هدایت شدهاند. مشکل در سرویس جهانی است و مسئولیت هم بر عهده آن است».
این کارشناس خاطرنشان کرد که اگر بخواهیم درباره اینکه این حمله از سوی کدام کشور انجام شده است بیندیشیم، احتمال حضور هکرهای ایرانی بهمراتب بیشتر میشود:
«در همان زمان خبرهایی منتشر شد درباره تلاشها برای حمله سایبری به حساب بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و دشوار است که این را تصادفی بدانیم. گروههای مرتبط با ایران در سالهای اخیر بیشتر مقامهای دولتی و اهداف سیاسی را انتخاب میکنند. همین یک هفته پیش بود که فرانسه رسماً بخش سایبری سپاه را به خاطر حمله سایبری گسترده در خاک خود متهم کرد. آذربایجان هم نخستین بار نیست که با چنین تهدیدهایی روبهرو میشود».
به نظر اشقین ممدلی، اینکه این حملات دقیقاً به حسابهای الهام علیاف معطوف شده است هم بیدلیل نیست:
«این موضوع به اعتبار روزافزون رئیسجمهور در هر سال مربوط است. چند سال پیش نام آذربایجان بیشتر در مسائل منطقهای مطرح میشد، اما امروز موضع رئیسجمهور در مسائل جهانی هم مورد توجه قرار میگیرد. پس از آزادسازی سرزمینها، باکو است که شرایط مذاکرات صلح را تعیین میکند. اسناد امضاشده در واشینگتن هم، COP29 هم و پروژههای مربوط به امنیت انرژی اروپا هم با نام او گره خورده است. سخنی که میگوید در واشینگتن، بروکسل و مسکو هم با دقت خوانده میشود. هرچه اعتبار بزرگتر شود، توجه هم بیشتر میشود و متأسفانه چنین تلاشهایی هم. این مسئله هم حادثه یک روز نیست. چند روز پیش حساب X سرویس «Waze» متعلق به «گوگل» با 247 هزار دنبالکننده کاملاً تصرف شد و از آنجا آگهی جعلی منتشر شد. حتی بزرگترین شرکتهای فناوری جهان هم از این در امان نیستند».
زائیرا آکیفقیزی
Globalinfo.az