Azərbaycan bank sektorunda xarici kapitalın iştirakı artıq konkret mərhələyə keçib. Oman İnvestisiya İdarəsinin “Azər-Türk Bank”ın kapitalında iştirakının nəzərdə tutulması xarici institusional investorların Azərbaycan bank bazarına marağının artdığını göstərir. Bu proses ayrı-ayrı bankların maliyyə imkanlarını gücləndirməklə yanaşı, bazarda rəqabətin şərtlərinə də təsir göstərə bilər.
Oman kapitalının daxil olması “Azər-Türk Bank”a daha güclü kapital bazası, yeni maliyyə imkanları və müasir idarəetmə təcrübəsi qazandıra bilər. Əgər bu kapital bankın daha ucuz və uzunmüddətli maliyyə resurslarına çıxışını genişləndirərsə, kreditlərin maya dəyərinin aşağı salınması üçün real imkan yaranacaq. Bank bazar payını artırmaq üçün bu üstünlükdən istifadə edərsə, digər banklar da müştərilərini qorumaq məqsədilə kredit faizlərinə və digər şərtlərə yenidən baxmağa məcbur qala bilərlər.
Bu baxımdan Oman kapitalının təsiri yalnız “Azər-Türk Bank”la məhdudlaşmaya bilər. Daha uzunmüddətli və əlverişli kreditlər təklif edən yeni rəqib digər bankları da faizləri, kredit müddətlərini, komissiyaları və girov tələblərini optimallaşdırmağa sövq edə bilər. Nəticədə rəqabət yalnız faiz dərəcəsi deyil, kreditin ümumi maliyyə yükü və xidmət keyfiyyəti üzərindən də güclənə bilər.
Xarici investorun gətirdiyi idarəetmə və risklərin qiymətləndirilməsi təcrübəsi də əhəmiyyətlidir. Kredit risklərinin daha dəqiq hesablanması bankın risk marjasını azaltmağa imkan verərsə, bu, kredit faizlərinin aşağı salınması üçün əlavə imkan yarada bilər. Xüsusilə biznes, investisiya və uzunmüddətli istehlak kreditləri bundan faydalana bilər.
Əlbəttə, Oman kapitalının bazara daxil olması avtomatik olaraq kredit faizlərinin kəskin düşməsi demək deyil. Faizlərə depozitlərin qiyməti, manat likvidliyi, inflyasiya gözləntiləri, kredit riskləri və Mərkəzi Bankın pul siyasəti də təsir göstərir. Lakin xarici kapital bu amillərin fonunda rəqabəti gücləndirən və kredit faizlərinə aşağı istiqamətdə təzyiq yaradan mühüm faktor ola bilər.
Bu səbəbdən Oman İnvestisiya İdarəsinin “Azər-Türk Bank”da iştirakı Azərbaycan bank bazarında daha geniş rəqabət prosesinin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. Əgər yeni kapital banka ucuz və uzunmüddətli resurslar qazandırarsa, orta müddətdə kreditlərin həm faiz, həm də müddət baxımından müştəri üçün daha əlverişli olması ehtimalı kifayət qədər yüksəkdir. Rəqabətin güclənməsi isə digər bankları da bu dəyişikliklərə uyğunlaşmağa məcbur edə bilər.
Akif Nəsirli
Həmçinin oxuyun
