گروهی از دانشمندان آکادمی ملی علوم جمهوری آذربایجان (AMEA) با ارسال نامهای خطاب به مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، خواستار آموزش به زبان مادری برای آذربایجانیهای ساکن ایران، تأسیس مدارس به زبان آذربایجانی و توسعه مطبوعات به این زبان شدند. این پژوهشگران بر ضرورت برداشتن گامهایی در سطح دولتی از سوی رهبری ایران برای حل این مسائل تأکید کردند.
چه موانعی بر سر راه آموزش به زبان آذربایجانی در ایران وجود دارد؟ آیا وضعیت پس از این درخواست از پزشکیان تغییر خواهد کرد؟
مظاهر ممدلی، کارشناس مسائل آموزشی، در گفتگو با Globalinfo.az اظهار داشت که انتظار نمیرود این ابتکار در کوتاهمدت نتیجهای به همراه داشته باشد:
«صرفنظر از اینکه چه کسی در راس دولت ایران قرار دارد، دشوار بتوان انتظار تغییر جدی در راستای به رسمیت شناختن حق آموزش به زبان مادری برای آذربایجانیهای ساکن آنجا را داشت. بر اساس آمارهای منابع رسمی، نزدیک به 40 میلیون آذربایجانی در ایران زندگی میکنند. با این وجود، امکانات مناسبی برای تحصیل آنها به زبان مادری در مقاطع ابتدایی، متوسطه عمومی و آموزش عالی فراهم نیست. با بررسی عمیقتر این مسئله مشخص میشود که در ایران مراکزی آموزشی به زبانهای ارمنی، عربی و سایر اقلیتها فعالیت دارند؛ اما برای میلیونها آذربایجانی، برنامهها و مدارس لازم حتی در سطح دوره ابتدایی جهت تحصیل به زبان مادری وجود ندارد».
مظاهر ممدلی
این کارشناس خاطرنشان کرد که درباره نحوه حمایت کشورمان از آذربایجانیهای ایران نیز ابتکاراتی مطرح شده است:
«این موضوع در شبکههای اجتماعی به طور گستردهای مورد بحث قرار گرفت. من معتقدم جمهوری آذربایجان میتواند در این زمینه حمایتهای مشخصی ارائه دهد؛ برای مثال تدوین برنامههای آموزشی و تأمین منابع درسی امکانپذیر است. آذربایجان از آموزش هموطنان خارج از کشور حمایت میکند؛ چنانکه مدارس پایان هفته در برخی از کشورهای اروپایی با کتابهای درسی تجهیز میشوند و به مدارس آذربایجانیزبان در گرجستان نیز اقلام آموزشی به صورت رایگان ارائه میگردد. به باور من در صورت مطرح شدن چنین ابتکاری، دولت آذربایجان میتواند از آموزش به زبان مادری آذربایجانیهای ایران با ارائه سرفصلها و کتب درسی حمایت کند. نکته کلیدی، ارائه پیشنهاد رسمی مربوطه است. هرچند مسعود پزشکیان آذربایجانی است، اما به باور من اختیارات وی در اعمال نفوذ بر سیاستهای ریشهدار و چندینساله حاکمیت ایران محدود است. از این رو، علیرغم اینکه وی رئیسجمهور کشور است، چندان باور ندارم که تغییرات ملموسی در جهت احقاق حق آموزش به زبان مادری برای آذربایجانیهای ساکن ایران حاصل شود».
لمان عمران
Globalinfo.az