بارشهای شدید، طوفانها و گردبادهای رخداده در روزهای اخیر در ترکیه، پیامدهای جدی بهدنبال داشته است. در حالی که بارانهای سیلآسا در استانبول به تلفات جانی منجر شد، گردبادی که 27 اکتبر در منطقه کِپِز آنتالیا رخ داد، باعث مرگ چهار کارگر و زخمیشدن یک نفر دیگر در یک کارگاه ساختمانی شد. در جریان این حادثه، دو کانتینر محل اقامت کارگران تخریب و یک جرثقیل واژگون شد.
علت افزایش بارشهای شدید، طوفانها و گردبادها در ترکیه چیست؟ آیا چنین طوفانها و گردبادهای شدیدی میتوانند به آذربایجان نیز برسند؟
ایراده حسنوا، رئیس انجمن عمومی کمک به توسعه اجتماعی و اقتصادی «سما و اکو» و کارشناس محیط زیست، در گفتوگو با Globalinfo.az گفت که تخریب دو کانتینر محل اقامت کارگران و واژگونی جرثقیل در جریان این حادثه، نشان میدهد امنیت افراد در شرایط جوی نامساعد تا چه اندازه اهمیت دارد:
«تغییرات ناگهانی در شرایط جوی تنها به خسارت اقتصادی محدود نمیشود، بلکه جان انسانها را نیز مستقیماً به خطر میاندازد. درست نیست که شکلگیری بارشهای شدید، طوفانها و گردبادها در ترکیه را تنها با یک علت توضیح دهیم. در این میان، تغییرات اقلیمی جهانی، فرایندهای جوی، دمای سطح دریا و شرایط محلی هواشناسی بهطور همزمان نقش دارند. نخست، گرمایش جهانی باعث افزایش رطوبت جو و ایجاد شرایط مساعد برای بارشهای شدید میشود. با افزایش دمای هوا، جو میتواند بخار آب بیشتری در خود نگه دارد. در صورت فراهمبودن شرایط جوی مناسب، این رطوبت میتواند در مدت کوتاهی به بارانهای سیلآسای شدید تبدیل شود. بنا بر اطلاعات سازمان جهانی هواشناسی، تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی بر افزایش بارشهای شدید در بسیاری از مناطق جهان تأثیر میگذارد».

ایراده حسنوا
این کارشناس محیط زیست گفت که گرمشدن دریای مدیترانه عامل مهم دیگری است:
«افزایش دمای سطح دریا میتواند میزان گرما و رطوبت منتقلشده به جو را افزایش دهد و در شرایطی مشخص، توسعه بارانهای شدید همراه با رعدوبرق و طوفانها را تشدید کند. با این حال، برای ارتباطدادن شکلگیری یک رویداد مشخص صرفاً با گرمشدن دریا، تحلیلهای هواشناسی بیشتری لازم است. برای کاهش پیامدهای رویدادهای جوی شدید، باید اقدامات پیشگیرانه تقویت شود. پیش از هر چیز، بهبود سامانههای هشدار زودهنگام، رساندن بهموقع اطلاعات مربوط به شرایط جوی خطرناک به مردم و رعایت دقیق مقررات ایمنی کار در کارگاههای ساختمانی اهمیت دارد. بهویژه کانتینرهای موقت محل اقامت کارگران در مناطق ساختوساز باید از نظر مقاومت در برابر باد شدید ارزیابی شوند و برای جرثقیلها و دیگر تجهیزات سنگین تدابیر ایمنی اتخاذ شود. هنگامی که شرایط جوی به سطح خطرناک میرسد، کار در فضاهای باز باید متوقف و کارگران به پناهگاههای امن منتقل شوند. همزمان، سامانههای مدیریت آبهای باران در شهرها باید نوسازی، زیرساختهای زهکشی تقویت، فضاهای سبز حفظ و خطرات اقلیمی در طرحهای شهرسازی لحاظ شوند».
ای. حسنوا خاطرنشان کرد که رویدادهای تراژیک رخداده در ترکیه، ضرورت بازنگری در رویکرد ما به طبیعت و ایمنی را نشان میدهد:
«تغییرات اقلیمی دیگر تنها یک مشکل زیستمحیطی برای آینده نیست، بلکه چالشی واقعی است که بر زندگی مردم، تابآوری شهرها و امنیت اقتصادی تأثیر میگذارد. آذربایجان نیز باید از این واقعیت درس بگیرد، آمادگی خود را در برابر رویدادهای جوی خطرناک افزایش دهد و امنیت زیستمحیطی را به مسئولیتی مشترک میان نهادهای دولتی، شهرداریها، کسبوکارها و جامعه تبدیل کند. زیرا گرچه پیشگیری از پدیدههای طبیعی همیشه ممکن نیست، پیشبینی علمی، هشدار بهموقع و تدابیر ایمنی با سازماندهی درست میتواند در جلوگیری از تلفات انسانی نقشی تعیینکننده داشته باشد».
لمان عمران
Globalinfo.az