ادعاهای مطرحشده درباره وارد شدن حمله هستهای به ایران، نگرانی جدی در دستور کار بینالمللی ایجاد کرده است. حتی از کوه کلنگ (Pickaxe Mountain) در نزدیکی تأسیسات هستهای نطنز نیز بهعنوان هدف احتمالی نام برده میشود.
بر اساس این ادعاها، دولت تحت رهبری دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ممکن است تحت فشار اسرائیل در این زمینه تصمیم بگیرد. با این حال، فعلاً سخن از یک طرح نظامی تأییدشده نیست، بلکه اطلاعاتی مطرح است که در رسانهها منتشر شده و از سوی محافل رسمی تأیید نشده است.
آنچه این موضوع را حساستر میکند، مطرح بودن احتمال گسترش دوباره عملیات نظامی آمریکا علیه ایران است. برداشتن چنین گامی میتواند نهتنها به تغییر رویارویی ایران و آمریکا، بلکه به دگرگونی کل معماری امنیتی خاورمیانه منجر شود.
اما آیا ترامپ واقعاً میتواند تصمیم به استفاده از سلاح هستهای بگیرد؟ چرا از کوه کلنگ بهعنوان هدف احتمالی نام برده میشود؟ چنین حملهای منطقه، بهویژه آذربایجان، را با چه خطراتی روبهرو میکند و چگونه میتواند جهان را به سوی خطر جنگی گستردهتر سوق دهد؟
محمد اسداللهزاده، تحلیلگر سیاسی، در گفتوگو با Globalinfo.az گفت که جنگ علیه ایران در آستانه ورود به مرحلهای جدید و خطرناکتر قرار دارد:
«باید در نظر گرفت که تأسیسات هستهای نطنز و فردوی ایران، بهویژه زیرساختهای اورانیوم غنیشده که زیر کوهها قرار دارند، از نظر نظامی اهدافی پیچیده محسوب میشوند. از کار انداختن این تأسیسات ممکن است با حملات متعارف هوایی امکانپذیر نباشد.
در دوره اخیر، درخواست اسرائیل برای برداشتن گامهای نظامی سختگیرانهتر علیه برنامه هستهای ایران و بحثها درباره مشارکت احتمالی آمریکا در عملیات، موجب نگرانی شده است.
پیچیدگی اصلی مسئله در این است که عملیات نظامی علیه ایران، تصرف کامل ذخایر اورانیوم غنیشده آن یا حذف قطعی برنامه هستهای را تضمین نمیکند. از این منظر، گزینههای مصالحهای مانند تحویل اورانیوم غنیشده به یک کشور ثالث نیز میتواند در روند مذاکرات مطرح شود.
بر این باورم که ایران در صورت افزایش فشار نظامی گسترده، ممکن است ناچار به دادن امتیازاتی شود. زیرا تهران میان حفظ برنامه هستهای و تأمین امنیت کشور با انتخابی جدی روبهرو است.

محمد اسداللهزاده
اما حمله هستهای آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هستهای ایران، بهویژه زیرساختهای زیرزمینی، میتواند پیامدهایی کاملاً متفاوت و فاجعهبار به دنبال داشته باشد. این امر نهتنها برای ایران، بلکه برای کشورهای خلیج فارس، آذربایجان و ترکیه نیز خطرات جدی امنیتی، زیستمحیطی و ژئوپولیتیکی ایجاد خواهد کرد.
چنین سابقهای میتواند ممنوعیتهای موجود و سازوکارهای بازدارندگی مربوط به استفاده از سلاح هستهای را در نظام روابط بینالملل متزلزل کند. حتی ممکن است سابقه خطرناکی شکل بگیرد که احتمال استفاده روسیه از سلاح هستهای تاکتیکی علیه اوکراین را افزایش دهد.
همانگونه که پیداست، استفاده از سلاح هستهای علیه ایران تنها ابعاد جنگ منطقهای را تغییر نخواهد داد. این اقدام ضربهای سنگین به نظم سیاسی و امنیتی جهان در مجموع خواهد بود».
توران رضایف
Globalinfo.az