دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در مصاحبهای با «فاکس نیوا» در 19 نوامبر گفت ایران به سلاحهای شیمیایی و بیولوژیک علاقهمند است. او مدعی شد تهران ممکن است فراتر از برنامه هستهای خود، به حوزههای دیگری، بهویژه گازهای شیمیایی و عوامل بیولوژیک، روی آورد.
این ادعا در حالی که تنش میان آمریکا و ایران ادامه دارد، توجهها را جلب میکند. بهطور کلی، هنگامی که ادعاهایی درباره سلاحهای شیمیایی و بیولوژیک مطرح میشود، این احتمال را ایجاد میکند که واشنگتن در آستانه برداشتن گامهای جدی و فراهمکردن زمینه برای مداخله در ایران است یا میخواهد از این طریق تهران را بترساند.
درست است که ترامپ این ادعاها را با شواهد مشخصی همراه نکرد. اما این ادعا رویکردی شناختهشده در تاریخ سیاست خارجی آمریکا را یادآوری میکند. بهگونهای که در آستانه مداخله نظامی در عراق در سال 2003 نیز، یکی از استدلالهای اصلی واشنگتن این بود که رژیم صدام حسین دارای سلاحهای کشتار جمعی است. دولت آمریکا اعلام میکرد زرادخانه سلاحهای شیمیایی و بیولوژیک عراق تهدیدی بینالمللی ایجاد میکند و این استدلال را بهعنوان توجیه اصلی مداخله نظامی مطرح میکرد.
با این حال، گزارش بعدی گروه بررسی عراق، وجود ذخایر ادعاشده سلاحهای کشتار جمعی در این کشور در سال 2003 را تأیید نکرد. به بیان دیگر، تصویری که از تهدید پیش از جنگ به جامعه بینالمللی ارائه شده بود، با واقعیت مطابقت نداشت. با این همه، مداخله در عراق انجام شد و صدام حسین سرنگون شد.
اکنون نیز لفاظی مشابهی درباره ایران بار دیگر مطرح میشود. و به نظر من، این اتفاقی نیست. بدین ترتیب، عنصر جدیدی از تهدید به بحثها درباره توانمندیهای هستهای تهران افزوده میشود. این امر فضای اطلاعاتی مناسبی برای تشدید بیشتر فشار نظامی و سیاسی پیرامون ایران ایجاد میکند.
بر این باورم که ترامپ فعلاً میخواهد ایران را وادار به عقبنشینی کند، فشار بر تهران را افزایش دهد و زمینه سیاسی را برای اقدامات نظامی احتمالی فراهم کند. اگر این کار نتیجه ندهد، ادعاها برای مداخله نظامی میتواند جدیتر شود.
توران رضایف
نویسنده سیاسی Globalinfo.az