بر اساس اطلاعات مربوط به اکتبر 2026، شمار کل دریافتکنندگان کمکهزینهها و مستمریهای اجتماعی ماهانه در جمهوری آذربایجان از 887 هزار نفر فراتر رفته است. بیش از 479 هزار نفر از آنان کمکهزینه اجتماعی و بیش از 407 هزار نفر مستمری دریافت میکنند. این آمار نشان میدهد شمار شهروندانی که از پرداختهای اجتماعی در کشور بهرهمند میشوند، نسبتاً بالاست.
آیا افزایش شمار دریافتکنندگان کمکهزینهها و مستمریهای اجتماعی میتواند در آینده بر میزان پرداختها تأثیر بگذارد؟ این افزایش، امکان شاخصبندی، یعنی افزایش، کمکهزینهها و مستمریها را چگونه تغییر میدهد؟
الچین رشیدوف، اقتصاددان، در گفتوگو با Globalinfo.az گفت افزایش شمار دریافتکنندگان کمکهزینهها و مستمریهای اجتماعی بر حجم منابع اختصاصیافته به آنان تأثیر میگذارد:
«اگرچه این پرداختها پس از رسیدن به سن مشخصی ارائه میشوند، اما روشهای محاسبه آنها متفاوت است. برای نمونه، میزان حقوق بازنشستگی به این بستگی دارد که سرمایه بازنشستگی فرد شکل گرفته باشد یا نه. هرچه شمار افراد این گروه کمتر باشد، سهم منابع اختصاصیافته به هر فرد بیشتر خواهد بود. تقسیم یک مبلغ یکسان میان افراد کمتر، طبیعتاً بر امکان شاخصبندی و افزایش پرداختهای آنان نیز تأثیر میگذارد.»
این اقتصاددان گفت که در این مسئله باید شمار جمعیت جوان نیز در نظر گرفته شود:
«کاهش تدریجی نرخ زاد و ولد در جمهوری آذربایجان میتواند در آینده بر شمار جمعیت در سن کار و بازار کار تأثیر منفی بگذارد. همزمان، شاخصهای توسعه اقتصادی نیز عامل مهمی هستند.
الچین رشیدوف
در دوره اخیر، سرعت توسعه اقتصادی جمهوری آذربایجان در مقایسه با کشورهای همسایه بهطور پیوسته عقب مانده است، در حالی که قیمتها بهسرعت افزایش مییابند. این وضعیت بهویژه بر گروههای آسیبپذیر جمعیت، از جمله وضعیت مالی سالمندان، تأثیر منفی میگذارد و در آینده وضعیت اجتماعی آنان را دشوارتر خواهد کرد.
از سوی دیگر، برای پوشش کسری صندوق دولتی حفاظت اجتماعی (DSMF)، از بودجه دولت و در نتیجه از صندوق دولتی نفت نیز منابعی اختصاص مییابد. این امر نشان میدهد وابستگی این صندوق به درآمدهای نفتی همچنان بالاست. با پایان عصر نفت، ممکن است بار مالی اضافی بر DSMF ایجاد شود. متأسفانه، پیامدهای این بار در نهایت میتواند بر دوش گروههای آسیبپذیر جمعیت، بهویژه بازنشستگان، قرار گیرد.»
لمان عمران
Globalinfo.az