“Bəzən iki xalq arasındakı bağlılığı sənədlərdə axtarmaq lazım gəlmir. Bu, adamların danışdığı dildə, uşaqların oxuduğu məktəb adlarında, hətta bir parkın divarında əbədiləşdirilmiş heykəldə özünü göstərir. Azərbaycan ilə Qırğızıstan məhz belə bir nümunədir. Min kilometrlərlə məsafəyə baxmayaraq, bu iki türk xalqı arasındakı qardaşlıq son illər ərzində diplomatiyanın quru dilindən çıxıb, canlı, nəbzi vuran bir tərəfdaşlığa çevrilib. Mən bu prosesi illərdir izləyən bir müşahidəçi kimi deyə bilərəm ki, 2026-cı ilin iyulu bu tarixin ən önəmli səhifələrindən biri kimi yadda qalacaq”.
Bu sözləri Globalinfo.az-a deputat Naqif Həmzəyev Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana səfəri və iki ölkə münasibətləri haqda danışarkən deyib:
Deputat bildirib ki, hələ 33 il əvvəl, 1993-cü ilin yanvarında, iki gənc müstəqil dövlət bir-birinə əl uzatdı:
“O vaxtdan bəri keçilən yol heç də həmişə sürətli olmayıb. Bişkekdə səfirliyimizin açılması üçün 2007-ci ilə qədər gözləmək lazım gəldi, Bakıda qırğız səfirliyi isə ancaq 2014-cü ildə fəaliyyətə başladı. Lakin diplomatiyada tez-tez unudulan bir həqiqət var. Münasibətlərin dəyəri sürətlə deyil, dərinliklə ölçülür və bu iki ölkənin son onilliyi məhz bu dərinliyin sübutudur.
Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana 2022-ci ilin oktyabrında və 2026-cı ilin yayında etdiyi dövlət səfərləri sadəcə protokol tədbirləri deyildi. Hər ikisi konkret nəticələrlə müşayiət olundu. Parkların açılışı, məktəblərin təməli, sənədlərin imzalanması. Eyni sözləri Prezident Sadır Japarovun Bakıya səfərləri haqqında da demək mümkündür. 2022-ci ilin rəsmi səfəri, 2024-cü ilin dövlət səfəri və altı işgüzar ziyarət, sonuncusu isə elə bu il, mayın 17-də, Bakıda keçirilən Ümumdünya Şəhər Forumu çərçivəsində baş tutmuşdu. Prezidentlərin bu qədər tez-tez görüşməsi təsadüf ola bilməz. Bu, iki liderin bir-birinə və xalqlarının gələcəyinə şəxsi diqqətlərinin göstəricisidir”.
Deputatın sözlərinə görə, 2026-cı il iyulun 31-i Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətləri tarixinə qızıl hərflərlə yazılacaq:
“Çolpon-Atada imzalanan “Müttəfiqlik münasibətləri haqqında Müqavilə” sadəcə növbəti diplomatik kağız deyil. Bu, iki qardaş xalqın taleyini rəsmi şəkildə bir-birinə bağlayan tarixi sənəddir. “Strateji tərəfdaşlıq”dan “müttəfiqlik”ə keçid təsadüfən baş vermir. Bu, illər boyu qurulan etimadın, sınaqdan keçmiş dostluğun məntiqi nəticəsidir.
Naqif Həmzəyev
Xatırlayaq ki, elə həmin gün Dövlətlərarası Şuranın üçüncü iclası da keçirildi. Yəni 2022-ci ildə yaradılan bu mexanizm kağız üzərində qalmayıb, real işləyən alətə çevrilib. Bu, hər iki tərəfin sözünün ardınca əməli addım qoyduğunun ən bariz sübutudur.
Diplomatiyanın ən gözəl tərəfi ondadır ki, adi insanların həyatına da toxunur. Bişkekdəki Qırğız-Azərbaycan Dostluq Parkı, Nizami Gəncəvi adına məktəb, Heydər Əliyev adına gimnaziya Bişkek küçələrində Azərbaycanın adını yaşadan canlı abidələrdir. Eyni məhəbbət qarşılıqlıdır. Bakının 133 nömrəli məktəbi böyük qırğız yazıçısı Çingiz Aytmatovun adını daşıyır, Binəqədidə isə ona həsr olunmuş abidə qoyulub. Ç.Aytmatov kimi bir mütəfəkkirin adının Azərbaycan paytaxtında əbədiləşdirilməsi göstərir ki, bu qardaşlıq təkcə hökumətlər səviyyəsində deyil, mədəniyyət və mənəviyyat səviyyəsində də yaşayır.
N.Həmzəyev vurğulayıb ki, Bakı ilə Bişkek, Göyçay ilə Kant arasında qurulan qardaş şəhər əlaqələri isə bu dostluğu paytaxtlardan kənara, regionlara da yayır:
“Amma ən çox qürur duyduğum məqam başqadır. Ermənistan işğalından azad edilmiş Ağdamın Xıdırlı kəndində Qırğız hökumətinin dəstəyi ilə 528 şagird yerlik “Ayköl Manas” adına məktəb tikilib. Əsl dostluq sözlərdə deyil, məhz belə anlarda, ən çətin, ən həssas məqamda yanında olmaqla özünü göstərir. Qırğızıstan bu addımla sadəcə bəyanat vermədi, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə real, konkret dəstəyini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Bu jest, heç şübhəsiz, xalqımızın yaddaşında əbədi qalacaq.
Bu qardaşlıq indi göy üzündə də öz əksini tapıb. AZAL-ın Bakı–Bişkek marşrutu üzrə həftədə dörd, Bakı–İsık-Kul istiqamətində isə əlavə uçuşu təmin etməsi onu göstərir ki, iki ölkə arasındakı yaxınlıq artıq rəsmi kabinetlərdən çıxıb, adi vətəndaşların, turistlərin, iş adamlarının gündəlik həyatının bir parçasına çevrilib.
119 imzalanmış sənəd, saysız-hesabsız qarşılıqlı səfər, ortaq məktəblər, abidələr və hava marşrutları bir həqiqəti təsdiqləyir. Azərbaycan və Qırğızıstan yalnız qonşu dövlətlər deyil, ortaq kök, ortaq dil və ortaq gələcəyə inamı olan həqiqi qardaş xalqlardır. Çolpon-Atada imzalanan müttəfiqlik müqaviləsi bu qardaşlığın son nöqtəsi deyil, əksinə, yeni və daha parlaq bir mərhələnin başlanğıcıdır. Əminliklə deyə bilərəm ki, iki ölkə liderlərinin göstərdiyi siyasi iradə davam etdiyi müddətcə, bu qardaşlıq gələcək nəsillər üçün də nümunə olaraq qalacaq”.
Turan Rzayev
Globalinfo.az
Həmçinin oxuyun
