تماس تلفنی شخصی رئیس‌جمهور ترکیه رجب طیب اردوغان با رئیس‌جمهور آذربایجان الهام علی‌اف، از منظر روابط دو دولت برادر، همبستگی منطقه‌ای و آینده جهان ترک، گامی رهبری‌محور، راهبردی و به‌موقع و بسیار مهم به شمار می‌رود.
گلوبال‌اینفو.آز گزارش می‌دهد که این سخنان را ژنرال-سرلشکر یوجل کاراووز، وابسته نظامی پیشین ترکیه در کشور ما، در اظهاراتی به آخار.آز درباره تماس تلفنی اخیر رجب طیب اردوغان با الهام علی‌اف بیان کرده است.
این ژنرال اعلام کرد که این گفت‌وگوی تلفنی بار دیگر نشان داد که برادری میان ترکیه و آذربایجان بسیار فراتر از مباحثات سیاسی روزمره، اختلاف‌نظرهای دوره‌ای و تلاش‌هایی است که قصد دارند افکار عمومی دو کشور را در برابر یکدیگر قرار دهند.
محتوای تماس و پیام‌های راهبردی مطرح‌شده
«دو رهبر، علاوه بر روابط ترکیه–آذربایجان، فرآیندهای منطقه‌ای و جهانی را نیز مورد بحث قرار دادند.
رئیس‌جمهور اردوغان در جریان این گفت‌وگوی تلفنی سه پیام مهم ارسال کرد:
۱. بار دیگر سی‌وپنجمین سالگرد بازیابی استقلال دولتی آذربایجان را تبریک گفت؛
۲. اظهار داشت که ترکیه با تکیه بر قدرت روابط برادرانه با آذربایجان، همکاری را در تمامی عرصه‌ها به سطح بالاتری خواهد رساند؛
۳. رئیس‌جمهور الهام علی‌اف را شخصاً به سیزدهمین اجلاس سران سازمان دولت‌های ترک که در آنکارا برگزار خواهد شد، دعوت کرد.
هنگامی که این سه پیام در کنار هم ارزیابی می‌شوند، به‌روشنی مشخص می‌گردد که این گفت‌وگوی تلفنی تنها یک تماس با ماهیت دیپلماتیک و مجامله‌ای نبوده، بلکه در عین حال بیانیه‌ای از یک اراده راهبردی قدرتمند نیز به شمار می‌رود» – کاراووز تأکید کرد.
اختلاف‌نظرها نباید مانع برادری شوند
«نخست: برتری حقوق برادری در روابط بین‌دولتی بار دیگر تأیید شد.
در شرایطی که برخی مباحث مطرح‌شده اخیراً در فضای عمومی هر دو کشور پتانسیل تأثیرگذاری منفی بر روابط ترکیه–آذربایجان را دارا بود، اولویت دادن رئیس‌جمهور اردوغان به دیپلماسی مستقیم میان رهبران، از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است.
این گام نشان داد که اختلاف‌نظرها نباید مانع برادری میان دو دولت شوند و امکاناتی را که محافل خواهان ضربه زدن به اتحاد تاریخی دو کشور می‌توانند از آن سوءاستفاده کنند، محدود ساخت.
دوم: ارزش مبارزه سی‌وپنج‌ساله آذربایجان برای استقلال بار دیگر مورد تأیید قرار گرفت.
آذربایجان که در ۱۸ اکتبر ۱۹۹۱ استقلال دولتی خود را بازیافت، طی سی‌وپنج سال گذشته عوامل قدرت ملی خود را توسعه داده، تمامیت ارضی خود را دوباره تضمین کرده و به یکی از بازیگران تعیین‌کننده قفقاز جنوبی تبدیل شده است.
تبریک ویژه اردوغان به مناسبت سالگرد استقلال، بیانی دیپلماتیک و قدرتمند از اهمیتی است که ترکیه برای حاکمیت، سنت‌های دولت‌داری و دستاوردهای ملی آذربایجان قائل است.
سوم: دعوت به اجلاس سران آنکارا، برادری دوجانبه را به آینده مشترک جهان ترک گره زد.
دعوت شخصی رئیس‌جمهور اردوغان از رئیس‌جمهور الهام علی‌اف به سیزدهمین اجلاس سران سازمان دولت‌های ترک، یکی از مهم‌ترین نکات راهبردی این گفت‌وگوی تلفنی است. با این دعوت، این پیام مخابره شد که روابط ترکیه–آذربایجان تنها شامل منافع مشترک دو دولت نیست، بلکه در عین حال یکی از ستون‌های اساسی یکپارچگی جهان ترک در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی، نظامی، انرژی و حمل‌ونقل را نیز تشکیل می‌دهد.
حرکت مشترک ترکیه و آذربایجان از نظر تقویت دالان میانی، توسعه خطوط حمل‌ونقل عبوری از دریای خزر، امنیت تأمین انرژی و گسترش همکاری صنایع دفاعی میان دولت‌های ترک، از اهمیت راهبردی برخوردار است.
چهارم: در برابر تلاش‌هایی که به‌دنبال تجزیه جهان ترک هستند، اراده رهبری مشترک قرار داده شد.
هرگونه اختلاف احتمالی میان ترکیه و آذربایجان می‌تواند نه‌تنها بر آنکارا و باکو، بلکه بر اهداف یکپارچگی سازمان دولت‌های ترک نیز تأثیر منفی بگذارد.
از همین رو، برقراری تماس مستقیم میان دو رهبر و برجسته ساختن اعتماد متقابل و جهت‌گیری راهبردی مشترک، گامی مهم در کاهش تأثیر گفتمان‌های تفرقه‌افکنانه به شمار می‌رود.
مسئله اصلی در اینجا این نیست که ادعا شود پشت هر بحثی مداخله خارجی نهفته است، بلکه حفظ عقل مشترک دولتی و همبستگی دیپلماتیک در برابر هرگونه تلاش، فارغ از منبع آن، که می‌تواند به روابط دو کشور برادر آسیب برساند، اهمیت دارد» – این ژنرال تأکید کرد.
نتیجه: یک ملت، دو دولت – آینده مشترک، سرنوشت مشترک
یوجل کاراووز افزود که روابط میان ترکیه و آذربایجان نه محصول نزدیکی مقطعی و شرایطی، بلکه حاصل تاریخ مشترک، فرهنگ مشترک، فداکاری‌های مشترک و اراده‌ای مشترک برای آینده است:
«در بنیان این برادری، اهمیتی که مصطفی کمال آتاتورک برای آذربایجان قائل بود، فلسفه «یک ملت، دو دولت» که حیدر علی‌اف مطرح کرد و شراکت راهبردی‌ای که امروز رجب طیب اردوغان و الهام علی‌اف در حال توسعه آن هستند، قرار دارد.
اتحاد آنکارا و باکو نه‌تنها یکی از مهم‌ترین تضمین‌های امنیت دو کشور، بلکه یکی از مهم‌ترین تضمین‌های ثبات، رفاه و تبدیل‌شدن جهان ترک در آینده به یک مرکز قدرت جهانی است.
این گام دیپلماتیکی که رئیس‌جمهور اردوغان برداشت، به دوستان نشان داد که برادری استوار و پابرجاست و به کسانی که امید دارند از تضعیف این برادری سود ببرند نشان داد که ترکیه و آذربایجان هرگز از آینده مشترک خود دست نخواهند کشید.
برادری تاریخی‌ای که از دامنه کوه‌های تانگری تا امروز ادامه یافته، اکنون با اراده مشترک دو دولت مستقل به آینده منتقل می‌شود.
برادری استوار ترکیه و آذربایجان که با روح یک ملت، دو دولت، در صورت لزوم یک قلب، یک بازو و یک مشت واحد هستند، به دوستان اطمینان و به دشمنان ترس می‌بخشد!
زنده باد برادری ترکیه–آذربایجان!
زنده باد جهان ترک قدرتمند و متحد!»
Həmçinin oxuyun
