یاشار نوری اوزتورک، الهیات‌شناس فقید ترکیه، پیش‌تر در یکی از برنامه‌های تلویزیونی گفته بود که آب زمزم مقدس نیست و اظهار داشته بود که این باور هیچ پایه‌ای ندارد. به گفته این کارشناس الهیات، منبع این آب شاید از مدت‌ها پیش خشک شده باشد. او ادعا کرده بود آبی که به نام زمزم فروخته می‌شود، از منابع دیگری ــ حتی با نمک‌زدایی از آب دریا ــ تأمین می‌شود.
وی همچنین تأکید کرده بود که در قرآن هیچ اشاره‌ای مبنی بر تقدس آب زمزم وجود ندارد.
اما آیا واقعاً آب زمزم مقدس نیست؟ آیا ادعاهای مطرح‌شده درباره این آب پایه و اساسی دارند؟
آقا حاجی‌بیلی، کارشناس الهیات، در گفتگو با Globalinfo.az اظهار داشت که از اعماق تاریخ تا به امروز، فشارهای غیرمعمولی علیه آب زمزم دیده شده است:
«امروز هم می‌توان نظرات متفاوتی را درباره این ارزش‌ها مطرح کرد، اما همه چیز آن‌گونه که گفته می‌شود نیست و هر تصویری هم بازتاب‌دهنده واقعیت نخواهد بود. تاریخ آب زمزم به دوران حضرت ابراهیم (ع) بازمی‌گردد. همان‌طور که مشخص است، رفت‌وآمد هاجر بین تپه‌های صفا و مروه سرانجام به جوشیدن آب از زیر پای فرزندش اسماعیل انجامید؛ این یک معجزه بود. زمزم آبی است که هزاران سال در دل کویر بی‌پایان جاری بوده است. قطعاً این آب با سایر آب‌ها تفاوت دارد. آزمایش‌ها و پژوهش‌های انجام‌شده نیز نتایج متعددی درباره پاکیزگی این آب به دست داده‌اند و این موضوع بارها مورد بررسی قرار گرفته است».
این کارشناس الهیات خاطرنشان کرد که روزانه میلیون‌ها زائر به مکه وارد می‌شوند و پاسخگویی به نیاز آن‌ها به آب زمزم تنها از طریق چاه ممکن نیست:
«تأمین نیاز این حجم انبوه از جمعیت به آب تنها از طریق چاه زمزم امکان‌پذیر نیست. به همین دلیل باید توجه داشت که برخی از ادعاهای مطرح‌شده در این زمینه بازتاب‌دهنده واقعیت نیستند. در عربستان سعودی از آبی که از طریق شیرین‌سازی آب دریا حاصل می‌شود نیز به طور گسترده بهره‌برداری می‌گردد و از آن برای مصارف مختلف فنی استفاده می‌شود. در زمینه تأمین آب آشامیدنی نیز سامانه‌های فرآوری و بسته‌بندی ویژه‌ای به کار گرفته می‌شوند».
آقا حاجی‌بیلی همچنین اشاره کرد که نظراتی درباره ترکیب آب زمزم با دیگر آب‌های تصفیه و فیلترشده مطرح شده است:
«بر پایه این دیدگاه، افزودن مقدار کمی از آب زمزم به آب‌های دیگر نیز موجب برکت یافتن آن آب می‌شود. جنبه دیگر موضوع به اهمیت مذهبی آب زمزم برمی‌گردد. در متون مقدس ما، فراتر از عباراتی که به جایگاه تقدس خاص آن بپردازند، باید به روایات مربوط به فضیلت این آب توجه کرد. احادیث فراوانی درباره فضیلت آب زمزم وجود دارد. به‌ویژه مایلم تأکید کنم که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) احادیث ویژه‌ای درباره آب زمزم دارند. روایاتی پیرامون شفا یافتن بیماری‌های گوناگون با این آب و برکت آن در دست است. رسول خدا از آب زمزم به عنوان آبی پربرکت یاد کرده‌اند».
آقا حاجی‌بیلی
این کارشناس الهیات تأکید کرد که امروزه در جهان هجمه‌هایی تحت عنوان اسلام‌هراسی علیه ارزش‌های معنوی اسلام مشاهده می‌شود:
«این موضوع بارها توسط مقامات عالی‌رتبه کشور ما نیز مورد تأکید قرار گرفته است. چنین ادعاهایی ممکن است منتشر شوند و در نشریات مختلف بازتاب یابند، اما به این معنا نیست که واقعیت دارند. جنبه معجزه‌آسای آب زمزم به حفظ بقای آن طی هزاران سال نیز مربوط می‌شود. این آب که از چاهی با عمق حدود 30 متر به دست می‌آید و قرن‌ها در دل صحرا به مردم خدمت رسانده، به خودی خود نکته‌ای درخور توجه است».
آقا حاجی‌بیلی معنای واژه زمزم را نیز توضیح داد:
«واژه زمزم به معنای “بایست، بایست” است. بر اساس روایات، هنگامی که مادر ما هاجر دید آب از زیر پای فرزندش اسماعیل جاری شد، برای آنکه هدر نرود و جاری نشود فریاد زد: “زَم، زَم!” یعنی “بایست، بایست!”، چرا که نیازی مبرم به آن آب وجود داشت. شاید برای درک زمزم باید یک مادر مهربان بود. شاید برای فهم آن باید پدری شایسته و خانواده‌ای نیکو بود. برای درک زمزم، پیش از هر چیز، باید بنده‌ای شایسته برای پروردگار بود و ایمانی استوار در دل داشت».
زایرا عاکف‌قیزی
Globalinfo.az
Həmçinin oxuyun
