ربات‌های معشوق با قیمت 160 هزار دلار (272 هزار منات) به فروش گذاشته شده‌اند. تاکنون بیش از 13 هزار سفارش ثبت شده است. افزایش علاقه به چنین ربات‌هایی در آینده چه تأثیری بر روابط مردم، نهاد خانواده و زندگی اجتماعی خواهد گذاشت؟
آیا هوش مصنوعی و فناوری‌های رباتیک می‌توانند جایگزین روابط انسانی شوند؟
یوسف نبیاف، جامعه‌شناس، در گفت‌وگو با Globalinfo.az گفت که افزایش شمار ربات‌ها تأثیر منفی بر خانواده و روابط مردم خواهد داشت:
«زیرا ما این اثر را نه‌تنها در فناوری‌های رباتیک، بلکه در تحولی دیگر که در جهان غرب رخ می‌دهد نیز می‌بینیم. به این شکل که مردم از تشکیل خانواده و روابط خانوادگی فاصله می‌گیرند و بیشتر به نگهداری حیوانات خانگی گرایش پیدا می‌کنند. بسیاری از مردم حتی نزدیک‌ترین روابط انسانی خود را با روابط با حیوانات جایگزین می‌کنند و فکر می‌کنند که این برایشان رضایت‌بخش است. این امر تأثیر ویرانگری بر نهاد خانواده می‌گذارد. مردم چندان به ازدواج گرایش ندارند و حتی کسانی که ازدواج می‌کنند نیز رغبتی به فرزندآوری نشان نمی‌دهند. با توجه به اینکه این یک تغییر در مقیاس اجتماعی است، احتمالاً پوشیده نیست که چرا تأثیر ویرانگری بر روابط خانوادگی می‌گذارد. برخی ممکن است فکر کنند که هوش مصنوعی و فناوری‌های رباتیک نمی‌توانند جایگزین روابط انسانی شوند. مردم به هر حال در پی دیدن گرمی انسانی از یکدیگر هستند. اما من به این سناریو تا حدی بدبینانه نگاه می‌کنم».
جامعه‌شناس خاطرنشان کرد که جایگزینی روابط انسانی ممکن خواهد بود:
«باید پذیرفت که روابط انسانی که ما برای آن ارزش زیادی قائل هستیم، به‌هیچ‌وجه برای همه بی‌بدیل نیست. زیرا کیفیت روابط انسانی نسبت مستقیم با کیفیت خود آن انسان دارد. روابطی که کسانی برقرار می‌کنند که قادر به ساختن روابط عمیق نیستند و روابط انسانی کم‌کیفیت برقرار می‌کنند نیز از اساس بی‌کیفیت است. و چنین روابطی را هوش مصنوعی، چت‌بات یا ربات به‌راحتی می‌تواند جایگزین کند. برای کسانی که روابط روزمره‌شان را چندان عمیق و باکیفیت برقرار نمی‌کنند، ربات‌ها می‌توانند جایگزین باشند. همان‌طور که گفتم، این را در نمونه روابط با حیوانات نیز می‌بینیم. روابطی که با حیوانات برقرار می‌شود برای بسیاری از مردم می‌تواند جایگزین روابط با انسان‌ها شود. زیرا این افراد نمی‌خواهند تعهدات متقابل بپذیرند، روابط برابر برقرار کنند و آن را ادامه دهند، یا نمی‌توانند از آن لذت ببرند. آن‌ها می‌خواهند طرفی مقابلشان باشد که بی‌قیدوشرط مطیع باشد، تنها حمایت کند، اما هیچ چیزی نخواهد. مثلاً مانند حیوانات».
به عقیده یوسف نبیاف، ربات‌ها می‌توانند روابط این نوع افراد را نیز جایگزین کنند:
«پرسش اصلی این است که آیا خانواده تشکیل ندادن و فرزند نداشتن چنین افرادی امری منفی است یا مثبت؟ این دیگر یک مسئله اخلاقی-فلسفی است و برای بحث باز است. به نظر من، بهتر است کسانی که نمی‌توانند روابط انسانی عمیق برقرار کنند و ارزش تعهدات متقابل را درک نمی‌کنند، خانواده تشکیل ندهند و فرزند نداشته باشند».
زائیرا آکیف‌قزی
Globalinfo.az
Həmçinin oxuyun
