ایران به نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، درباره دالان زنگزور هشدار شدیدی داده است. علیاکبر ولایتی، وزیر امور خارجه پیشین ایران، با مخالفت با اجرای پروژه TRIPP اعلام کرد که این مسیر با منافع راهبردی تهران در تضاد است و خط قرمز ایران در منطقه بهشمار میرود.
او حتی با لحنی تند گفت که ایران ممکن است از موضع خود با توسل به زور دفاع کند. ولایتی با اعلام اینکه موضع خود را قاطعانه به سفیر ارمنستان در تهران منتقل کرده است، نوشت: «اگر ترامپ و متحدانش بخواهند از این خط قرمز ایران عبور کنند، پاهایشان را میشکنیم».
این اظهارات ولایتی تا چه اندازه پیام سیاسی جدی دارد؟ تهران برای جلوگیری از گشایش دالان زنگزور ممکن است چه اقداماتی انجام دهد؟ موضع سخت ایران چه تأثیری میتواند بر روابط جمهوری آذربایجان و ارمنستان و وضعیت ژئوپلیتیکی جدید در حال شکلگیری در قفقاز جنوبی بگذارد؟
Globalinfo.az با متین ممدلی، کارشناس علوم سیاسی گفتوگو کرد و او گفت که اظهارات ولایتی جدید نیست و ایران مدتهاست گشایش دالان زنگزور را خط قرمز خود معرفی میکند.
«ایران در شش سال گذشته بارها اعلام کرده است که گشایش دالان زنگزور خط قرمز آن است. از این منظر، میتوان اظهارات ولایتی را نیز ادامه موضع سنتی تهران ارزیابی کرد. به نظر میرسد برخی محافل در ایران همچنان در پذیرش واقعیتهای ژئوپلیتیکی جدید شکلگرفته در منطقه با دشواری روبهرو هستند. این نیروها تلاش میکنند واقعیتهای موجود را تغییر دهند و بر روندها تأثیر بگذارند. معتقدم موضع آنها توان تغییر واقعیت ژئوپلیتیکی ایجادشده را ندارد. ادامه چنین رویکردی نیز تنها بر روابط و همکاریهای تهران رسمی با کشورهای منطقه تأثیر منفی خواهد گذاشت.
گشایش راههای حملونقل منطقهای و احیای ارتباطات، برای هیچیک از کشورهای منطقه تهدیدی ایجاد نمیکند. برعکس، گسترش پیوندهای حملونقلی با منافع ایران نیز همخوان است. از این رو، اظهارات برخی دیپلماتها در تهران را بیاساس میدانم. به نظر میرسد برخی محافل همچنان قفقاز جنوبی را حیاط خلوت خود میدانند و بر این باورند که منطقه باید در حوزه نفوذ آنها باقی بماند.

متین ممدلی
کشورهای قفقاز جنوبی مستقل هستند. جمهوری آذربایجان نیز کشور پیشرو منطقه است. هیچکس نمیتواند به کشورهای منطقه، بهویژه کشور ما، بهعنوان تابعی در حوزه نفوذ کشوری دیگر نگاه کند. تهران پیش از هر چیز باید به امور داخلی کشورهای منطقه احترام بگذارد و در تصمیمهای مستقل آنها دخالت نکند.
پروژه TRIPP بر پایه توافق حاصلشده با ارمنستان اجرا میشود و ایروان رسمی نیز در این روند مشارکت دارد. مخالفت با این مسئله و سخن گفتن با زبان تهدید، در ماهیت خود تلاشی برای دخالت در امور داخلی ارمنستان است. چنین رویکردی به منافع خود ایران نیز آسیب خواهد زد. اظهارات اخیر ولایتی نشان میدهد که برخی محافل در تهران همچنان در روابط دیپلماتیک زبان تهدید را ترجیح میدهند».
توران رضایف
Globalinfo.az