انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر در آمریکا، آزمونی سیاسی جدی برای دولت پرزیدنت دونالد ترامپ به شمار می‌رود. نتایج این انتخابات نه‌تنها توازن قوا میان جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها در کنگره را مشخص خواهد کرد، بلکه تعیین‌کننده این خواهد بود که ترامپ در دو سال باقی‌مانده از دوره ریاست‌جمهوری‌اش تا چه اندازه آزادی عمل خواهد داشت. پیش‌بینی‌های اولیه نشان می‌دهد دموکرات‌ها می‌توانند در مجلس نمایندگان اکثریت را به دست آورند، در حالی‌که رقابت در سنا فشرده‌تر خواهد بود.
سیاست ترامپ در قبال جنگ با ایران، افزایش قیمت انرژی، مشکلات اقتصادی و نارضایتی‌های داخلی سیاسی از جمله مهم‌ترین ریسک‌ها برای جمهوری‌خواهان به شمار می‌روند.
در چنین شرایطی، نتایج انتخابات چه تأثیری بر مسیر سیاست خارجی کاخ سفید، به‌ویژه آینده رویارویی با ایران و موضع واشنگتن در جنگ روسیه و اوکراین خواهد داشت؟ آیا برتری دموکرات‌ها در کنگره، تصمیم‌گیری ترامپ را محدود خواهد کرد یا رئیس‌جمهور همچون گذشته در سیاست خارجی آزادانه عمل خواهد کرد؟
اولویه ذوالفقار، تحلیلگر سیاسی، در گفت‌وگو با Globalinfo.az گفت که انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در واقع تعیین‌کننده شرایط سیاسی‌ای خواهد بود که دو سال باقی‌مانده از ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ در آن سپری خواهد شد:
«موضوع صرفاً تقسیم کرسی‌ها میان جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها نیست. رأی‌دهندگان در عمل نگرش خود را نسبت به سیاستی که دولت ترامپ طی دو سال گذشته اجرا کرده است، نشان می‌دهند. باید به این نکته توجه ویژه داشت: اگر اکثریت در کنگره از دست برود، اجرای ابتکارات سیاسی ترامپ دشوارتر خواهد شد و نظارت پارلمانی بر دولت او تقویت می‌شود.
در مورد مسئله ایران نیز، نتایج انتخابات بدون تأثیر بر استراتژی نظامی آتی واشنگتن رسمی نخواهد بود. اگر دموکرات‌ها در یکی یا هر دو مجلس کنگره اکثریت را به دست آورند، ادامه جنگ با ایران، تأمین مالی عملیات‌های نظامی و اختیارات جنگی رئیس‌جمهور می‌تواند به موضوع مناقشه‌برانگیزتری تبدیل شود. به‌ویژه احتمال تشدید کشمکش بر سر بودجه‌ای که برای عملیات‌های گسترده جدید اختصاص خواهد یافت، وجود دارد. با این حال، درست نیست تصور شود که پیروزی دموکرات‌ها به‌طور خودکار به پایان رویارویی با ایران منجر خواهد شد. زیرا رئیس‌جمهور آمریکا همچنان اختیارات نسبتاً گسترده‌ای در تصمیم‌گیری‌های سیاست خارجی و نظامی دارد. از سوی دیگر، نمی‌توان این احتمال را نیز نادیده گرفت که ترامپ با محدود شدن مانور در سیاست داخلی، در سیاست خارجی موضعی فعال‌تر اتخاذ کند. به عبارت دیگر، پس از انتخابات هم افزایش فشارهای دیپلماتیک و هم تداوم تنش نظامی، هر دو از سناریوهای ممکن‌اند».
اولویه ذوالفقار
این تحلیلگر سیاسی تأکید کرد که وضعیت در مورد جنگ اوکراین تا حدودی متفاوت است:
«دموکرات‌ها به‌طور سنتی از ادامه کمک‌های نظامی و مالی به اوکراین با قاطعیت بیشتری دفاع می‌کنند. تقویت موضع آنان در کنگره می‌تواند زمینه‌ساز طرح بسته‌های کمک اضافی، ابتکاراتی برای تشدید تحریم‌ها علیه روسیه و نظارت جدی‌تر بر روابط دولت ترامپ با مسکو رسمی شود. اما در اینجا نیز امکان بروز تضاد میان تصمیمات کنگره و سیاست کاخ سفید وجود دارد. اگرچه ترامپ اعلام کرده است که توقف جنگ از طریق مسیرهای دیپلماتیک را ترجیح می‌دهد، دموکرات‌ها ممکن است خواستار آن شوند که هرگونه توافق احتمالی به قیمت منافع امنیتی اوکراین به دست نیاید. چنین وضعیتی می‌تواند حفظ موضع واحد واشنگتن رسمی در روند مذاکرات را دشوارتر کند.
به باور من، اهمیت اصلی این انتخابات نه در ماندن یا نماندن ترامپ در قدرت، بلکه در میزان آزادی عملی است که او در دو سال پیش رو خواهد داشت. اگر جمهوری‌خواهان کنترل کنگره را حفظ کنند، دولت از شرایط مساعدتری برای تداوم مسیر کنونی خود هم در سیاست داخلی و هم خارجی برخوردار خواهد بود. اما تقویت موضع دموکرات‌ها، تنش میان کاخ سفید و کنگره را افزایش خواهد داد. با این حال نمی‌توان گفت که تغییرات بنیادین در سیاست آمریکا نسبت به ایران و اوکراین تنها به نتایج انتخابات بستگی دارد. در این میان، وضعیت میدان نبرد، امکانات اقتصادی، موضع متحدان و تصمیمات سیاسی خود ترامپ نیز نقش مهمی ایفا خواهند کرد. از این رو می‌توان این انتخابات را نه صرفاً یک کشمکش سیاسی داخلی در آمریکا، بلکه مرحله‌ای سیاسی مهم دانست که تعیین می‌کند واشنگتن از این پس با چه امکاناتی در بحران‌های بین‌المللی دخالت خواهد کرد».
توران رضایف
Globalinfo.az
Həmçinin oxuyun
