شمار کشورها و سازمانهایی که در 8 نوامبر 2026 به مناسبت روز پیروزی به آذربایجان تبریک گفتند، افزایش یافته است. نکته قابلتوجه این است که سه همسایه آذربایجان — روسیه، ایران و گرجستان — به این مناسبت پیام تبریک ارسال نکردند. همزمان، آمریکا، چین، فرانسه و بریتانیا و همچنین اتحادیه اروپا (EU) نیز تبریک نگفتند.
دلیل ارسالنکردن تبریک از سوی این کشورها چیست؟
انار ایسایف، کارشناس علوم سیاسی، در گفتوگو با Globalinfo.az گفت که این موضوع را باید نه بهعنوان رویدادهای جداگانه دیپلماتیک، بلکه در بستر ژئوپلیتیکی گستردهتر ارزیابی کرد:
«پیروزی آذربایجان در جنگ میهنی 44 روزه و احیای کامل حاکمیت خود در سال 2023، توازن قوا در قفقاز جنوبی را بهطور اساسی تغییر داده است. این تغییر، تعدادی از کشورها را ملزم میکند که منافع و امکانات نفوذ پیشین خود در منطقه را بازنگری کنند. عامل اصلی در اینجا، تقویت جایگاه آذربایجان بهعنوان مرکز جدید قدرت منطقهای است. روسیه و ایران از کاهش امکانات نفوذ پیشین خود در منطقه نگران هستند و بخشی از کشورهای غربی نیز از واقعیتهای جدیدی که پیروزی نظامی-سیاسی آذربایجان ایجاد کرده است، نگراناند. همبستگی سیاسی با ارمنستان نیز در برخی محافل فرانسه و اتحادیه اروپا در این رویکرد نمود دارد. آمریکا و بریتانیا نیز عمدتاً در چارچوب منافع منطقهای، روابط با ارمنستان و دستورکار صلح، موضعی دیپلماتیک و محتاطانه اتخاذ میکنند. رفتار چین را میتوان با بیطرفی سنتی دیپلماتیک توضیح داد. سکوت گرجستان نیز ممکن است با تمایل این کشور به حفظ توازن در روابط با آذربایجان و ارمنستان مرتبط باشد.»
انار ایسایف
این کارشناس علوم سیاسی گفت که پشت ارسالنکردن تبریک از سوی این کشورها، دلیل واحدی وجود ندارد:
«منطق کلی در اینجا به نگرش نسبت به واقعیتهای ژئوپلیتیکی جدیدی مربوط است که آذربایجان ایجاد کرده است. برخی کشورها در کنارآمدن با این واقعیتها دشواری دارند و برخی دیگر نیز با در نظر گرفتن منافع منطقهای خود، احتیاط دیپلماتیک نشان میدهند. نتیجه اصلی این است که پیروزی آذربایجان تنها یک پیروزی نظامی نیست، بلکه شکلگیری واقعیت سیاسی جدیدی در قفقاز جنوبی نیز هست. سکوت برخی کشورها در قبال این رویداد تاریخی نیز میتواند بهعنوان نشانهای دیپلماتیک ارزیابی شود که نشان میدهد این واقعیت هنوز در سطح بینالمللی بهطور کامل پذیرفته نشده است. با این حال، درست نیست که نبود تبریک بهطور خودکار بهعنوان خصومت با آذربایجان ارزیابی شود.»
لمان عمران
Globalinfo.az