ارمنستان بار دیگر نشست سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) در مسکو را تحریم کرد. تالانتبک ماسادیکوف، دبیرکل این سازمان، اعلام کرد که ارمنستان عملاً از سازمان خارج شده است.
دبیرکل خاطرنشان کرد که ارمنستان در نشست‌های سازمان پیمان امنیت جمعی، تصویب تصمیم‌ها و رزمایش‌های نظامی آن مشارکت نمی‌کند.
تحریم ارمنستان و فاصله گرفتن آن از این سازمان چگونه می‌تواند بر مواضع روسیه در قفقاز جنوبی تأثیر بگذارد؟ این تنش در روابط ارمنستان با سازمان پیمان امنیت جمعی چه تغییراتی در منطقه، به‌ویژه در روابط باکو-ایروان و توازن امنیتی پدید خواهد آورد؟
به گزارش Globalinfo.az، آقشین کریموف، تحلیلگر گفت که پس از پیروزی نظامی-سیاسی آذربایجان بر ارمنستان، الگوریتم‌های ژئوپلیتیکی منطقه نیز شروع به تغییر کرد:
«این امر بر روابط روسیه و ارمنستان هم به‌طور قابل توجهی تأثیر گذاشت. هرچند می‌کوشند این مسئله را در چارچوب گرایش سیاست خارجی ارمنستان به سمت غرب توضیح دهند و تحلیل کنند، اما باید به نقش آذربایجان در این فرایندها و اینکه با چه گام‌هایی مقیاس می‌یابد نگاه کرد.
سیاستی که آذربایجان اجرا می‌کند، پیوستگی‌های سیاست خارجی و رویکردهای نظام‌مند آن، بر سیاست داخلی و خارجی کلی ارمنستان تأثیر می‌گذارد. این نشانه آن است که آذربایجان اکنون در منطقه در نقش طراحی‌کننده ظاهر می‌شود.
نخست، آذربایجان امروز در شرایط تغییر قانون اساسی در ارمنستان، به عنوان نویسنده نظم سیاسی جدیدی ظاهر می‌شود.
دوم، روابط تجاری آذربایجان و ارمنستان بر پویایی‌های اقتصادی-تجاری منطقه اثر می‌گذارد. هرچند ارقام کوچک‌اند، اما با خواندن نیات نهفته در پس آن‌ها می‌توان به روشنی دید که باکو در این نظام روابط چه نقاطی را هدف گرفته است.
سوم، شکاف‌های روابط ارمنستان با روسیه است که در پرتو مسئله آذربایجان، با چه ارزش یا نکات قابل توضیحی جلب توجه می‌کند».
کارشناس گفت که آذربایجان در منطقه گاه می‌تواند بر برخی روابط درون روسیه نیز اثر بگذارد و هم فرمول جدید کلی ارمنستان را تعیین می‌کند:
«برای نمونه، تغییر قانون اساسی ارمنستان، دستور کار صلح با آذربایجان و غیره. از سوی دیگر، آذربایجان با مسیری که در چارچوب جنگ آمریکا و ایران دنبال می‌کند، می‌کوشد سازوکارهای تأثیرگذاری بر همه این الگوریتم‌ها را حفظ کند.
آقشین کریموف
این‌ها رویدادهای بزرگی هستند و در شرایطی که سازمان پیمان امنیت جمعی کارکرد خود را از دست داده، خروج ارمنستان از آن سازمان نشان می‌دهد که پویایی صلح در روابط باکو-ایروان بر توازن قدرت در منطقه اثر می‌گذارد.
مواضع ژئوپلیتیکی با رویدادهایی که ممکن است در یک لحظه رخ دهند سنجیده نمی‌شوند. این‌ها راهبردهایی هستند که طی سال‌ها شکل گرفته‌اند. روسیه با به‌روزرسانی این راهبردهای خود از طریق پایگاه‌ها، امکانات مداخله خود در منطقه را گسترش می‌دهد. هنوز توجه دادن به تضعیف موضع روسیه در قفقاز جنوبی کمی زود است».
این تحلیلگر معتقد است که در پرتو سیاست آذربایجان می‌توان به‌طور جدی بحث کرد که امکانات نفوذ روسیه در منطقه تا چه اندازه کاهش یافته یا این مسئله تا چه حد خود را نشان می‌دهد:
«تضعیف جاه‌طلبی‌های ژئوپلیتیکی عامل روسیه یا رسیدن به نتیجه‌ای هم‌سطح با آن، به مسیری که ارمنستان دنبال می‌کند بستگی ندارد. این بیشتر نتیجه سیاستی است که آذربایجان اجرا می‌کند. از سوی دیگر، روابط آذربایجان با غرب، چین و روسیه اکنون می‌تواند توازنی متعادل‌کننده در منطقه ایجاد کند.
هنوز در منطقه پساشوروی راهبردها به‌روزرسانی می‌شوند. فرایند به‌روزرسانی دیدگاه‌های بازیگران جدید بین‌المللی و منطقه‌ای در جریان است. آذربایجان در پرتو این به‌روزرسانی‌ها راهبردهای خود را به سطح دیگری ارتقا می‌دهد. با اصلاح آن نیز سیاستی متناسب با شرایط منطقه اجرا می‌کند.
هنوز برای سخن گفتن از تغییر مستقیم و سریع موضع یک بازیگر یا خروج آن از منطقه زود است».
توران رضایف
Globalinfo.az
Həmçinin oxuyun
