تنش میان ایران و آرژانتین به اوج خود رسیده است. در ایران، ارتش آرژانتین «سازمان تروریستی» اعلام شد. پیش از آن نیز آرژانتین در 31 مارس 2026 سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران (SEPAH) را به فهرست سازمانهای تروریستی افزوده و تحریمهای مالی و محدودیتهای فعالیت را علیه آن اعمال کرده بود.
هدف اصلی این اقدامات چیست؟ آیا رویارویی دو کشور میتواند به عرصه نظامی کشیده شود و خطر جنگی تازه را پدید آورد؟
به گزارش Globalinfo.az، تحلیلگر سیاسی رشاد بایراموف گفت که این رویارویی بخشی از فرایندهای گستردهتر ژئوپلیتیکی است:
«اینجا سخن تنها از اقدامات سیاسی دو دولت علیه یکدیگر نیست، بلکه از سیاست آمریکا و اسرائیل در خاورمیانه، مواضع بینالمللی ایران و سازوکارهای تحریمی اعمالشده است. این تصمیم تهران همچنین واکنشی به اعلام سپاه بهعنوان سازمان تروریستی از سوی آرژانتین است. پشت تصمیم آرژانتین چند عامل مهم قرار دارد.
نخست، سیاست نزدیکی راهبردی بوئنوسآیرس به آمریکا و اسرائیل است. دولت رئیسجمهور خاویر مایلی در سیاست خارجی اهمیت ویژهای برای روابط با واشنگتن و تلآویو قائل است. افزودن سپاه به فهرست سازمانهای تروریستی نیز میتواند تداوم این خطمشی سیاسی ارزیابی شود.
عامل مهم دوم، اختلافات تاریخی و حقوقی دیرینه میان آرژانتین و ایران است. در سال 1994 در پی اقدام تروریستی در مرکز اجتماعی یهودیان آمیا در بوئنوسآیرس 85 نفر جان باختند. آرژانتین حزبالله را مسئول این حمله میداند و حمایت ایران از آن سازمان را تهدید امنیتی ارزیابی میکند. تهران اما این اتهامات را رد میکند. این رویداد سالهاست یکی از عوامل اصلی مانع عادیسازی روابط دو کشور باقی مانده است».
رشاد بایراموف
این تحلیلگر سیاسی خاطرنشان کرد که هدف اصلی اقدام متقابل ایران اعمال فشار سیاسی و دیپلماتیک بر آرژانتین و همزمان هشدار دادن به دیگر دولتهاست:
«تهران میکوشد نشان دهد که اعلام سپاه بهعنوان سازمان تروریستی تنها تصمیمی علیه ساختارهای امنیت داخلی ایران نیست، بلکه مداخله در حاکمیت دولت ایران و نهادهای نظامی آن تلقی میشود. از این نظر، قرار دادن نیروهای نظامی آرژانتین در فهرست سازمانهای تروریستی بیشتر نمادگرایی سیاسی و ابزار بازدارندگی است.
اما درباره احتمال کشیده شدن رویارویی به عرصه نظامی، در وضعیت کنونی این امر چندان واقعبینانه نیست. زیرا نخست، فاصله جغرافیایی زیادی میان دو کشور وجود دارد. آرژانتین در آمریکای جنوبی قرار دارد و نه مرز مشترکی با ایران دارد و نه خط تماس مستقیم نظامی. افزون بر این، انگیزه آشکار راهبردی و اقتصادی نیز برای آغاز جنگ از سوی بوئنوسآیرس با تهران دیده نمیشود. اما ریسکهای امنیتی مشخصی وجود دارد و کنار گذاشتن آنها درست نیست».
ر. بایراموف یادآور شد که در شرایط فعلی امکان دارد رویارویی بیشتر در سطحی غیرمستقیم توسعه یابد:
«این شامل تشدید فعالیتهای اطلاعاتی و ضداطلاعاتی، محدودتر شدن هرچه بیشتر روابط دیپلماتیک، فشارهای مالی و اقتصادی و همچنین نگرانیهای مربوط به امنیت اماکن دیپلماتیک در خارج است. در هر حال، ارزیابی رویارویی ایران و آرژانتین نه بهعنوان آغاز جنگی تازه میان دو دولت، بلکه بهعنوان نشانهای از سرایت قطببندی ژئوپلیتیک جهانی به آمریکای لاتین درستتر است. خطر اصلی، بیش از آغاز جنگ مستقیم دو کشور، آن است که سیاست دشمنی متقابل با منافع طرفهای ثالث و فرایندهای امنیت منطقهای درهمآمیزد و بحرانی گستردهتر پدید آورد. بنابراین سختتر شدن لحن دیپلماتیک میتواند پیامدهای سیاسی جدی داشته باشد، اما این بهخودیخود به معنای اجتنابناپذیر بودن درگیری نظامی نیست».
لمعان ایمران
Globalinfo.az