سازمان جهانی بهداشت (WHO) پیش از هفته آگاهیرسانی درباره مقاومت ضد میکروبی که از 18 تا 24 نوامبر برگزار میشود، فراخوانی فوری خطاب به جامعه بینالمللی صادر کرد. بر اساس اعلام این نهاد، اگر اقدامی صورت نگیرد، بهدلیل افزایش مقاومت باکتریها در برابر آنتیبیوتیکها، 39 میلیون نفر ممکن است در 25 سال آینده جان خود را از دست بدهند.
موضوع چه خطری است؟ باید به چه نکاتی توجه کنیم؟
در گفتوگوی Globalinfo.az با نفرولوژیست النور فرجاف، وی گفت که این فراخوان سازمان جهانی بهداشت در واقع با هدف جلب توجه به یکی از جدیترین مشکلات بهداشتی پیش روی بشریت مطرح شده است:
«مقاومت ضد میکروبی به این معناست که برخی عفونتهای باکتریایی که پیشتر بهآسانی با آنتیبیوتیکها درمان میکردیم، دیگر به این داروها پاسخ نمیدهند. در نتیجه، درمان یک عفونت عادی دشوارتر میشود، مدت بستری در بیمارستان طولانیتر میشود و خطر عوارض و مرگ افزایش مییابد. مقاومت در برابر آنتیبیوتیکها در بدن انسان ایجاد نمیشود، بلکه در باکتریها پدید میآید. یعنی این انسان نیست که به آنتیبیوتیک عادت میکند، بلکه باکتری است».
به گفته این نفرولوژیست، این مشکل تنها به بیماریهای عفونی محدود نمیشود:
«بسیاری از حوزههای پزشکی مدرن، از جمله جراحی، درمانهای انکولوژی، مراقبتهای ویژه و پیوند اعضا، به وجود آنتیبیوتیکهای مؤثر وابستهاند. برای نمونه، در بیمارانی که پیوند کلیه انجام دادهاند، از داروهای تضعیفکننده سیستم ایمنی استفاده میشود. عفونتهای ناشی از باکتریهای مقاوم به آنتیبیوتیکها میتوانند در چنین بیمارانی خطر بسیار جدی ایجاد کنند».
به باور ا.فرجاف، پیشبینی 39 میلیون مرگ به این معنا نیست که همه این افراد حتماً جان خود را از دست خواهند داد:
«این، پیشبینی مبتنی بر مدلهای علمی از مرگومیرهایی است که در صورت ادامه روندهای کنونی، ممکن است طی 25 سال آینده بهطور مستقیم با عفونتهای باکتریایی مقاوم به آنتیبیوتیکها مرتبط باشند. اما برای جلوگیری از این خطر چه باید کرد؟ پیش از هر چیز، باید استفاده درست از آنتیبیوتیکها را بیاموزیم. متأسفانه مردم گاهی حتی هنگام سرماخوردگی معمولی، آنفلوآنزا و دیگر عفونتهای ویروسی نیز آنتیبیوتیک مصرف میکنند. در حالی که آنتیبیوتیکها بر ویروسها تأثیری ندارند. آنتیبیوتیک فقط باید در صورت نیاز واقعی، با تجویز پزشک، در دوز درست و برای مدت مناسب استفاده شود».
النور فرجاف گفت که موضوع مهم دیگر، تقویت کنترل عفونتها در بیمارستانهاست:
«پیش از تجویز آنتیبیوتیک، در صورت امکان باید آزمایش باکتریولوژیک و آزمون حساسیت به آنتیبیوتیک انجام شود. بر اساس دادههای سازمان جهانی بهداشت در سال 2026، در حدود یک مورد از هر شش عفونت باکتریایی تأییدشده در آزمایشگاه در جهان، مقاومت در برابر آنتیبیوتیکها مشاهده میشود. این نشان میدهد که خطر دیگر واقعی شده است».
آنتیبیوتیکها از بزرگترین دستاوردهای پزشکی مدرن هستند. اما اگر از آنها بهدرستی استفاده نکنیم، ممکن است با خطر از دست دادن اثربخشی این داروها برای نسلهای آینده مواجه شویم».
زائره آکیفقیزی
Globalinfo.az