ATƏT-in Minsk Qrupu artıq tarixdə qalmış, fəaliyyətini başa vurmuş vasitəçilik formatlarından biridir.
Qarabağ münaqişəsinin həlli üçün yaradılan bu formatın təxminən üç onillik fəaliyyəti ərzində işğalın aradan qaldırılması istiqamətində real və nəticəyönlü addım atılmadı. Nəticədə vasitəçilik missiyası münaqişənin həllinə deyil, mövcud status-kvonun uzun illər qorunub saxlanmasına xidmət edən mexanizm kimi yadda qaldı.
Globalinfo.az-a danışan politoloq Züriyə Qarayeva deyib ki, ATƏT-in Minsk Qrupu 1992-ci ildən münaqişənin sülh yolu ilə həlli üçün vasitəçilik mexanizmi kimi fəaliyyət göstərsə də, təxminən üç onillik ərzində yekun siyasi razılaşmaya nail ola bilmədi:
“Halbuki BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi qətnamələr işğalçı qüvvələrin Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərindən çıxarılmasını tələb edirdi. Məsələn, 822 saylı qətnamə Kəlbəcərdən və digər işğal edilmiş ərazilərdən qüvvələrin çıxarılmasını, 853 saylı qətnamə isə Ağdamın və digər ərazilərin ələ keçirilməsini pisləyərək işğalçı qüvvələrin dərhal və tam çıxarılmasını tələb edirdi. Buna baxmayaraq, Minsk Qrupunun uzunmüddətli vasitəçilik fəaliyyəti həmin tələblərin praktiki icrasını təmin edən nəticə ortaya çıxarmadı.
Züriyə Qarayeva
Bu nəticəsizlik Azərbaycanda Minsk Qrupuna münasibətdə ciddi etimadsızlıq yaratmış və onun fəaliyyətinin mövcud status-kvonu dəyişmək əvəzinə faktiki olaraq uzatdığı barədə mövqenin formalaşmasına səbəb olmuşdu. Bununla belə, “məqsədi işğalı əbədiləşdirmək idi” ifadəsi fakt kimi deyil, Minsk Qrupunun fəaliyyətinə dair siyasi qiymətləndirmə kimi təqdim edilməlidir; rəsmi mandatı danışıqlar yolu ilə sülhün əldə olunmasına yönəlmişdi. Nəhayət, Azərbaycan və Ermənistanın birgə müraciətindən sonra ATƏT 1 sentyabr 2025-ci ildə Minsk prosesinin və əlaqəli strukturların bağlanmasına qərar verdi, bağlanma prosedurları isə 30 noyabr 2025-ci ildə tamamlandı”.
Turan Rzayev
Globalinfo.az
Həmçinin oxuyun
