روزنامه «هراپاراک» نوشته است که پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و تضعیف مواضع دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور، موجب نگرانی در دولت ارمنستان شده است. به ادعای این نشریه، ایروان به‌ویژه از احتمال توقف اجرای پروژه TRIPP نگران است. حتی گزارش شده که کاردار موقت آمریکا در ارمنستان به پارلمان احضار شده و این نگرانی به او نیز منتقل شده است.
آیا پیروزی دموکرات‌ها می‌تواند پروژه TRIPP را تهدید کند؟ نگرانی ارمنستان تا چه اندازه موجه است؟
خیال بشیروف، حقوق‌دان، در گفت‌وگو با Globalinfo.az گفت که پیروزی دموکرات‌ها با اختلاف زیاد بر جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، نگرانی جدی را در شماری از مناطق و کشورها و نیز میان رهبران سیاسی مختلف ایجاد کرده است.
به گفته او، این نگرانی تا حدی مبنا دارد:
«در دوره دو ساله زمامداری دونالد ترامپ، رویکردهای سنتی در سیاست جهانی تغییر کرد و سیاستی متفاوت پدید آمد. اما اقدامات و وعده‌های او به صلح در جهان منجر نشد، بلکه برعکس، باعث شماری از روندهای جدی و آشوب‌زده شد.
این وضعیت اکنون این تصور را ایجاد می‌کند که دولت‌ها و نیروهای سیاسی در مناطق مختلف جهان برای دوره پس از ترامپ آماده می‌شوند. به نظر من، این مسئله می‌تواند درباره قفقاز جنوبی نیز مطرح شود.
در مورد پروژه TRIPP نیز فکر می‌کنم این پروژه ممکن است دقیقاً با این نام اهمیت خود را از دست بدهد. زیرا در شماری از مسائل، به‌ویژه در روندهای مربوط به گشایش کریدورها، موضع کنگره به اندازه کافی قدرتمند است. کنگره از طریق تخصیص بودجه، تحقیقات و سازوکارهای دیگر، امکان تأثیرگذاری جدی بر این روندها را دارد».
خیال بشیروف
این حقوق‌دان بر این باور است که نگرانی ارمنستان بی‌اساس نیست:
«پروژه TRIPP ممکن است به تاریخ بپیوندد. اما بحث در اینجا نه بر سر گشایش راه، بلکه دقیقاً بر سر نام‌گذاری آن راه به TRIPP است؛ یعنی مسئله پیوند دادن این پروژه با نام دونالد ترامپ.
با توجه به واقعیت‌های جدید شکل‌گرفته در قفقاز جنوبی، اتصال بخش اصلی آذربایجان به نخجوان یک ضرورت تاریخی است. ما همواره این را گفته‌ایم و این راه حتماً باید گشوده شود. زیرا این راهی تاریخی بوده است. این راه با عنوان کریدور زنگه‌زور شناخته شده است. ما نیز مطابق واقعیت‌های کنونی، آن را کریدور زنگه‌زور می‌نامیم.
TRIPP یا راه ترامپ می‌تواند با نام‌های مختلفی معرفی شود. اما فکر می‌کنم این نام‌گذاری برای کنگره کنونی آمریکا و دموکرات‌ها چندان اهمیتی نداشته باشد».
خ. بشیروف معتقد است که در این مسئله ممکن است مشکلات جدی پدید آید:
«ممکن است آمریکا دیگر علاقه‌مند به گشایش آن راه به شیوه‌ای که دونالد ترامپ می‌خواهد، نباشد. به احتمال زیاد، شاهد این موضوع خواهیم بود.
بازی سیاسی بعدی طرف ارمنی نیز جلب توجه می‌کند. آنها در بیانیه مورخ 9 نوامبر 2020 با این مسئله موافقت کرده بودند، سپس هم‌زمان با آمریکا روندهایی را پیش بردند و با ایران نیز بازی‌های مشخصی کردند. آنها در مسیر گشایش کریدور سبز با ایران گام‌هایی برداشتند. اکنون نیز هشدار ایران به ارمنستان و اعلام اینکه مشارکت آمریکا را نخواهد پذیرفت، اتفاقی نیست. همه این‌ها نتیجه سیاست دوگانه ارمنستان است».
خیال بشیروف اعلام کرد که گشایش کریدور زنگه‌زور به روندهای سیاسی مربوط به پروژه TRIPP وابسته نیست:
«برای گشایش راه به‌منظور اتصال بخش اصلی آذربایجان به نخجوان، مبانی حقوقی و تاریخی وجود دارد. نمی‌توان موضعی مستدل در مخالفت با آن مطرح کرد. اما درباره پروژه TRIPP، روابط ارمنستان و آمریکا و اجرای پروژه‌هایی که به ابتکار دونالد ترامپ مطرح شده‌اند، بله، این‌ها ممکن است در معرض خطر قرار گیرند. این امر می‌تواند با نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا مرتبط باشد و برای آن دلایل جدی وجود دارد».
زایرا آکیف‌قیزی
Globalinfo.az
Həmçinin oxuyun
