Globalinfo.az “Bakı Enerji Həftəsi” çərçivəsində keçirilən Azərbaycan–ABŞ İqtisadi Dialoqunun ilk iclası ilə bağlı amerikalı politoloq Piter Teyslə müsahibəni təqdim edir:
– İlk Azərbaycan–ABŞ İqtisadi Dialoqu ikitərəfli əməkdaşlığın daha praktik və nəticəyönümlü mərhələyə keçidini nümayiş etdirir. Siz buna necə münasibət bildirərdiniz?
– Prezident İlham Əliyevin liderliyi Vaşinqtonun enerji iqtisadiyyatında qlobal rolunu genişləndirməkdə və nadir torpaq minerallarının daha çox tədarükünü təmin etməkdə çox maraqlı olduğu bir vaxtda Azərbaycan-Amerika Birləşmiş Ştatları strateji iqtisadi ittifaqında mühüm rol oynayır. Bu kontekstdə Azərbaycan Respublikası ağır zəhmət və məqsədyönlü fəaliyyəti ilə Tramp-Vens administrasiyasının iqtisadi siyasətində xüsusi yer tutur. Azərbaycan Respublikasının iqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov, Amerika Birləşmiş Ştatları hökuməti ilə ikitərəfli əlaqələrin gücləndirilməsinə və iqtisadi və enerji tərəfdaşlığının dərinləşdirilməsinə daim diqqət yetirən fövqəladə bacarığa malik dövlət xadimidir.
Azərbaycan-ABŞ münasibətləri yüksək templə inkişaf edir və Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası Bakının Qafqaz regionunun iqtisadi tərəqqisində əvəzsiz rolunun gücləndirilməsində mühüm rol oynayır. Azərbaycan geniş təbii sərvətlərə və mühəndislik sahəsində zəngin təcrübəyə, eləcə də inkişaf etmiş dövrü iqtisadiyyata malikdir. Prezident İlham Əliyev tərəfindən irəli sürülən və formalaşdırılan belə bir ecazkar təcrübə sayəsində bu möhtəşəm ölkə ABŞ Dövlət Departamentinin diqqətini cəlb edir.
Bakının Vaşinqtonla əməkdaşlıq etməsi və mövcud ticarət əlaqələrini Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu və Orta Dəhliz vasitəsilə genişləndirməsi üçün mühüm imkanlar var. Bu kontekstdə Naxçıvan Muxtar Respublikası bu logistika və ticarət dəhlizindən böyük fayda əldə edəcək. TRIPP, həqiqətən də, regional ticarət yollarının mərkəzidir və Avropa ilə Mərkəzi Asiya ölkələri arasında quru ticarət əlaqələrinin əsasını təşkil edir.
Vaşinqton daim vacib mineral təchizat zəncirinin inkişafını təşviq edir və nəqliyyat, logistika və rəqəmsal infrastruktur sahələrində yeni investisiya imkanlarını araşdırır. Azərbaycan Avrasiya qitəsində Vaşinqtonun ən sadiq və etibarlı tərəfdaşıdır. Dövlət Katibi Marko Rubionun rəhbərlik etdiyi ABŞ Dövlət Departamenti Bakı ilə işgüzar əlaqələri gücləndirir. Bakı vasitəsilə Tramp administrasiyası ilə Özbəkistan, Qazaxıstan, Türkmənistan da daxil olmaqla müxtəlif Orta Asiya ölkələri arasında daha yüksək səviyyədə ticarət mübadiləsi və iqtisadi tərəfdaşlıqları müşahidə edəcəyik. Bütün bu inandırıcı addımlar Azərbaycanın strateji yerləşməsi, onun həsəd doğuran coğrafi mövqeyi və bu inkişaf etmiş ölkənin hökuməti sayəsində mümkün olur.
– Bu İqtisadi Dialoq Azərbaycan və ABŞ arasında strateji iqtisadi tərəfdaşlığın gücləndirilməsində vacib addım kimi hansı rola malikdir?
– Tramp administrasiyasının Bakıya və iki ölkə arasında inkişaf edən iqtisadi ittifaqa diqqəti Vaşinqtonun Mərkəzi Asiya bazarlarına çıxışı və bu ölkələrdən daha çox nadir torpaq mineralları əldə etmək imkanlarını genişləndirməsi ehtiyacı ilə formalaşıb. Burada Azərbaycan ərazisi – onun əsas coğrafi mövqeyi və hökumətin sabitliyi (bu ölkəni regiondakı digər ölkələrdən daha çox prioritetə çevirən iki əsas komponent) nəzərə alınmaqla əvəzolunmaz müttəfiq rolu oynayır.
Həmçinin, amerikalı turistlərin Azərbaycanın ən dəbdəbəli otellərinə, o cümlədən Pik Palace, Şahdağ, Autograph Collection; JW Marriott Absheron Baku; Four Seasons Hotel Baku; Şahdağ Hotel and Spa Mountain Resort; Marxal Resort və Spa; Tebriz Hotel Nakhcivan-a ziyarətinin artdığını müşahidə edirik. Mən dünyanın 65-dən çox ölkəsini ziyarət etmişəm və deməliyəm ki, Azərbaycanın turizm iqtisadiyyatı bir nömrəlidir və rəsmi olaraq Heydər Əliyev Konqres Mərkəzi kimi tanınan Qəbələ Konqres Mərkəzi biznes turizmi üçün cazibə mərkəzidir. Azərbaycanın sahib olduğu bu daşınmaz əmlak aktivləri, ABŞ-dan və digər böyük ölkələrdən müxtəlif strateji investisiyaları cəlb etmək üçün ölkənin pasportu rolunu oynayır.
– İqtisadi Dialoq Bakı ilə Vaşinqton arasında uzunmüddətli əməkdaşlıq üçün güclü platformanı necə yaradır?
– Dialoq və müntəzəm görüşlər iki ölkə üçün yeni iqtisadi imkanlar yaratmağın əsasını təşkil edir. ABŞ Dövlət Katibinin İqtisadi, Enerji və Biznes Məsələləri üzrə köməkçisi Keleb Orr, Dövlət Katibi Rubionun etibar etdiyi uğurlu bir diplomat və Bakı ilə Vaşinqton arasında əməkdaşlığın əsas istiqamətlərini çox yaxşı başa düşən mükəmməl bir dövlət qulluqçusudur. Daha əvvəlki Bayden-Blinken administrasiyası dövründə dörd il ərzində Azərbaycana qarşı laqeyliyin və böhtan kampaniyasının şahidi olduq. Nəhayət, Prezident Trampın gəlişi ilə bütün diqqətlər Bakıya yönəlib.
“Portonovi” kurortunu xüsusilə vurğulamalıyam. Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) nəhəng “Portonovi” lüks kurortunu (əvvəllər Herseq Novinin Kumbor bölgəsindəki köhnə hərbi kazarma yeri) inşa etməklə Monteneqronun turizm sektoruna ən böyük xarici investisiyalardan birini yatırmışdır. Bu layihə Avropada ilk One-Only kurortudur və ilkin olaraq 500 milyon avrodan çox investisiya qoyulub. Turizm və daşınmaz əmlak sferasında bu cür layihələr dünyanın ən eksklüziv investorları və korporasiyaları qarşısında etimad və iqtisadi dayanıqlıq yaradır. Digər vacib aspekt isə Azərbaycanın Avropa və Latın Amerikasının bir çox ölkəsinə göstərdiyi beynəlxalq yardımdır. Paraqvayda dövlət ibtidai məktəbinin yenidən qurulması, Azərbaycan hökumətinin Qafqazdan uzaqda yerləşən ucqar ölkələrdə təhsil infrastrukturunun inkişafında nə qədər səxavətli olduğunun əsl nümunəsidir.
Gülnar Səlimova
Globalinfo.az
İstanbul
Həmçinin oxuyun
